IEA: Türkiye’nin Enerji Dönüşümü Kritik Bir Eşikte
IEA, Türkiye’nin enerji dönüşümü için kritik bir aşamaya geldiğini belirterek şebeke, depolama ve enerji verimliliği yatırımlarının hızlandırılmasını istedi.
Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) 2026 Türkiye Enerji Politikası İncelemesi, ülkenin enerji sektöründe kritik bir döneme girildiğini ortaya koydu. Rapora göre Türkiye; enerji sistemini yenileme, temiz kaynakların payını artırma ve bölgesel enerji bağlantılarını geliştirme alanlarında önemli ilerleme sağladı. Bu adımlar, artan talebin karşılanması ve enerji güvenliğinin güçlendirilmesi açısından sağlam bir zemin oluşturuyor.
IEA, Türkiye’nin kapsamlı bir enerji ve iklim politikası çerçevesi oluşturduğunu belirtti. 2025’te yürürlüğe giren ilk İklim Kanunu, iklim yönetimini güçlendirirken ulusal emisyon ticaret sisteminin kurulması için de hukuki temel hazırladı. Ancak ajansa göre asıl öncelik, mevcut plan ve politikaların etkili biçimde hayata geçirilmesi olmalı.
Türkiye’de elektrik talebi 2005-2024 döneminde yıllık ortalama yaklaşık yüzde 5 arttı. Bu oran, IEA üyesi ülkeler arasındaki en hızlı büyüme seviyesine işaret ediyor. Talepteki artışın 2035’e kadar sürmesi beklenirken, enerji sektörünün tamamında sürdürülebilir yatırımların devam etmesi gerektiği vurgulanıyor. Türkiye’nin enerji dönüşümü açısından bu eğilim, altyapı planlamasını daha da önemli hale getiriyor.
Temiz enerji kaynaklarının elektrik üretimindeki ağırlığı da artıyor. Yenilenebilir enerji, 2025’te Türkiye’nin toplam elektrik üretiminin yüzde 43’ünü karşıladı. Ulusal Enerji Planı bu oranın 2035’te yüzde 55’e çıkarılmasını öngörüyor. Aynı dönemde güneş enerjisi kapasitesinin yaklaşık dört katına, rüzgâr kapasitesinin ise üç katına ulaşması bekleniyor.
Şebeke ve depolama yatırımları öne çıkıyor
IEA, yenilenebilir kapasitedeki büyümenin elektrik şebekeleri, enerji depolama tesisleri ve diğer esneklik kaynaklarıyla desteklenmesi gerektiğine dikkat çekti. Türkiye, yenilenebilir üretimdeki artışı sisteme dahil ederken güvenilir işletmeyi korumak amacıyla 2035’e kadar iletim altyapısını genişletmeyi ve 7,5 gigavatlık ilave batarya depolama kapasitesi oluşturmayı planlıyor.
IEA Başkanı Fatih Birol, Türkiye’nin yenilenebilir enerjideki büyümesi, altyapı yatırımları ve bölgesel enerji piyasalarındaki artan rolüyle geleceğe yönelik güçlü bir temel kurduğunu söyledi. Birol, enerji talebinin hızlı yükseldiği bir dönemde şebeke, esneklik ve enerji verimliliği yatırımlarının hızlandırılmasının enerji güvenliğini güçlendireceğini, ekonomik rekabet gücünü destekleyeceğini ve uluslararası yakıt fiyatlarındaki dalgalanmalara karşı kırılganlığı azaltacağını belirtti.
İncelemede ayrıca enerji piyasası reformlarının tamamlanması, elektrik sisteminin esnekliğinin artırılması ve enerji verimliliği alanındaki gelişmelerin hızlandırılması gerektiği ifade edildi. IEA, enerji güvenliği, iklim hedefleri ve ekonomik önceliklerin birlikte ele alınmasını; sanayinin rekabet gücünü destekleyen daha bütüncül bir yaklaşım benimsenmesini önerdi. Rapora göre kararlı politika uygulamaları ve yatırımlar, Türkiye’nin bölgesel enerji piyasalarındaki konumunu güçlendirerek daha güvenli, dayanıklı ve rekabetçi bir sistem kurmasına olanak sağlayabilir.
