Zeytinyağı ihracatı 500 bin tonluk rekolteyi bekliyor

Zeytinyağı ihracatı, 500 bin tonluk rekolteye rağmen düşük fiyatlarla rekabet ediyor. Sektör, kur ve prim desteğiyle 1 milyar doları hedefliyor.

İREM CEYLİN DEMİRCAN / İZMİR

Türkiye’de bu sezon 500 bin tona ulaşması beklenen zeytinyağı üretimi, sektör açısından önemli bir ihracat fırsatı oluşturuyor. Ancak İspanya ve Tunus’taki düşük fiyatlar, Türk ihracatçıların küresel pazarda rekabet etmesini zorlaştırıyor. Sektör temsilcileri, yüksek rekoltenin değerlendirilebilmesi için ihracatçıya kur, üreticiye ise verimlilik odaklı kilogram başına prim desteği sağlanmasını istiyor.

Ege Bölgesi Sanayi Odası Meclis Üyesi Nedim Kalpaklıoğlu, bu yıl üretimin 500-600 bin ton aralığında gerçekleşmesinin beklendiğini belirterek, mevcut koşullarda üretimin tamamını ihraç etmenin kolay olmayacağını söyledi. İspanya’nın yaklaşık 1,5 milyon tonluk üretimiyle dünya fiyatlarında belirleyici olduğunu ifade eden Kalpaklıoğlu, Türkiye’nin bu fiyat seviyelerine yaklaşamadığını kaydetti.

Geçen yıl İspanya ve Tunus’un düşük fiyat politikası nedeniyle ihracatta hedeflenen seviyeye ulaşılamadığını aktaran Kalpaklıoğlu, Tunus’un bu sezon da düşük fiyatlarla pazarda yer aldığını ve Türkiye’nin potansiyel müşterilerine yöneldiğini belirtti. İhracatta istikrarın önemine dikkat çeken Kalpaklıoğlu, iki yıl önceki yüksek mahsul döneminde kırılan ihracat rekorunun ardından yaşanan kayıpların, pazarda sürekliliğin sağlanması gerektiğini gösterdiğini dile getirdi.

Türkiye’de işçilik ve diğer üretim girdilerinin yüksek olmasının rekabet gücünü sınırladığını söyleyen Kalpaklıoğlu, İspanya ve diğer üretici ülkelerde işleme maliyetlerinin daha düşük olduğunu ifade etti. Geçmişte zeytinyağına özel olarak uygulanan prim desteğinin daha sonra genel destekleme sistemine dahil edildiğini hatırlatan Kalpaklıoğlu, üreticiye verimliliği dikkate alan kilogram başına destek verilmesi gerektiğini vurguladı. İhracatçıların da kur desteğine ihtiyaç duyduğunu belirtti.

İhracatta 1 milyar dolarlık hedef

Kalpaklıoğlu, uygun destek mekanizmalarının oluşturulması halinde zeytinyağı ihracatının 1 milyar dolar seviyesine taşınabileceğini söyledi. Üreticinin maliyetlerini azaltacak ve ihracatçının uluslararası pazarlardaki rekabet gücünü artıracak adımların atılması gerektiğini belirten Kalpaklıoğlu, yeni pazarlar için çalışmaların sürdüğünü ve bugüne kadar 10-15 yurt dışı alım heyeti gerçekleştirildiğini aktardı.

Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Emre Uygun da rekoltenin iyi ilerlediğini, resmi sonuçlar açıklanmamış olsa da saha çalışmalarının tamamlandığını belirtti. İhracatçıların yeterli kapasiteye sahip olduğunu ifade eden Uygun, maliyet ve finansman koşullarının bu kapasitenin kullanılmasını zorlaştırdığını söyledi.

Uygun, ihracat açısından maliyet rekabetçiliği ve finansmanın en kritik iki başlık olduğunu belirterek, Türkiye’nin şu anda yabancı üreticilerle bu alanlarda rekabet edemediğini kaydetti. İspanya ve diğer üretici ülkelerde de rekoltenin iyi olması nedeniyle rekabetin daha da zorlaşacağını ifade eden Uygun, bu durumun üretici ve ihracatçı açısından zorlu bir sezon yaşanmasına yol açacağını dile getirdi.