İzmir veri merkezi için enerji ve su hesabı gündemde

İzmir veri merkezi projesi 4 MW kapasiteyle hizmete başladı. 20 MW hedefinin enerji, su tüketimi ve çevresel göstergeleri henüz açıklanmadı.

Vodafone Türkiye ve DAMAC Digital ortaklığıyla İzmir’in Gaziemir ilçesinde kurulan tesis, yaklaşık 100 milyon dolarlık ilk faz yatırımıyla hizmete açıldı. Vodafone Türkiye’nin 4 Eylül 2026 tarihli duyurusuna göre toplam yatırımın ilerleyen dönemde yaklaşık 300 milyon dolara, veri merkezinin kapasitesinin ise 20 MW’a yükseltilmesi hedefleniyor. Ancak açılış açıklamasında tesisin elektrik tüketimi, enerji verimliliği ve su kullanımı hakkında ölçüme dayalı göstergelere yer verilmedi.

Yaklaşık 7 bin 500 metrekare kapalı alana yayılan tesis, Vodafone’un Türkiye’deki altıncı veri merkezi olarak konumlanıyor. Merkezde 650’den fazla kabinetin yanı sıra bulut bilişim, bağlantı, yönetilen hizmetler ve siber güvenlik çözümleri sunulacak. Altyapının yapay zekâ uygulamaları ve yüksek işlem gücü gerektiren iş yüklerini de desteklemesi planlanıyor.

Ortak yerleşim modeliyle şirketler, kendi bilgi teknolojileri ekipmanlarını bu merkezde barındırabilecek. Uzaktan işletim ve teknik destek hizmetleri sayesinde müşterilerin tesise gitmeden temel kontrol, müdahale ve bağlantı işlemlerini yürütmesi amaçlanıyor. Şirket ayrıca veri merkezinin Tier III standartlarına uygun, yeni nesil GPU sistemlerini destekleyen ve farklı işlem ihtiyaçlarına göre büyütülebilen bir mimariye sahip olduğunu belirtiyor.

Tesisin sismik izolatörlerle inşa edildiği de açıklanan bilgiler arasında bulunuyor. Bu yapısal çözümle deprem ve benzeri doğal afetler karşısında dayanıklılığın artırılması, hizmet kesintisi riskinin azaltılması hedefleniyor.

20 MW kapasite ne kadar elektrik anlamına geliyor?

Bir veri merkezinin megavat cinsinden açıklanan kapasitesi, tek başına yıllık elektrik tüketimini ortaya koymuyor. Hesaplama yapılabilmesi için bu kapasitenin yalnızca bilgi teknolojileri ekipmanını mı, yoksa soğutma ve diğer yardımcı sistemleri de mi kapsadığı; ne kadarının devreye alındığı ve yıl boyunca hangi kullanım oranıyla işletildiği bilinmeli.

20 MW’lık gücün bir yıl boyunca, yani 8.760 saat kesintisiz ve tam yükte çalıştığı varsayılırsa teorik enerji karşılığı 175,2 GWh olur. Bu değer, 20 MW’ın yıllık saat sayısıyla çarpılmasıyla elde edilen 175.200 MWh’lık hesaplamaya dayanıyor.

Ancak 175,2 GWh, tesisin gerçekleşmiş tüketimi ya da şirket tarafından açıklanmış bir öngörü değil. Yalnızca 20 MW hedefinin ölçeğini göstermek amacıyla yapılan teorik bir hesap. Gerçek tüketim; devreye alınan kapasiteye, sunucuların kullanım düzeyine, soğutma ihtiyacına ve işletme koşullarına göre değişecek.

20 MW’ın yalnızca BT yükünü ifade etmesi halinde soğutma, güç dönüşümü, aydınlatma ve diğer destek sistemleri toplam tüketimi artıracak. Bu rakam toplam tesis gücünü gösteriyorsa söz konusu yardımcı sistemler kapasite sınırının içinde değerlendirilecek. Dolayısıyla kapasitenin kapsamı açıklanmadan tesisin toplam elektrik ihtiyacı konusunda kesin bir sonuca varılamaz.

Vodafone’un açılış duyurusunda yıllık elektrik tüketimi, hedeflenen veya ölçülen güç kullanım etkinliği (PUE) ile tesise özel yenilenebilir elektrik tedarik modeli açıklanmadı. Bu eksiklik, merkezin verimsiz olduğu anlamına gelmiyor; yalnızca mevcut duyurunun çevresel performansı değerlendirmek için yeterli ölçüm sunmadığını gösteriyor.

PUE, bir veri merkezinin toplam enerji tüketiminin bilgi teknolojileri ekipmanlarının tüketimine oranını ifade ediyor. Soğutma ve elektrik altyapısı gibi yardımcı sistemlerin harcadığı enerji de bu göstergenin içinde yer alıyor. Bu nedenle yalnızca BT kapasitesinin bilinmesi, toplam elektrik tüketimini hesaplamak için yeterli değil. Kullanım oranı, ölçüm dönemi ve işletmede gerçekleşen PUE değerinin birlikte açıklanması gerekiyor.

Su tüketimi soğutma sistemine bağlı

İzmir veri merkezi için su ihtiyacının ne kadar olacağı da mevcut açıklamalardan hesaplanamıyor. Su tüketimi; kullanılan soğutma teknolojisine, işletme koşullarına ve uzaklaştırılması gereken ısı yüküne bağlı. Özellikle soğutma kulesi kullanılan sistemlerde su tüketimi, soğutma sürecinin verimliliği ve işletme biçimiyle doğrudan ilişkili.

Açılış duyurusunda tesisin soğutma yöntemi, yıllık su tüketimi, suyun kaynağı veya geri kazanılmış su kullanımı hakkında bilgi verilmedi. Atık ısının değerlendirilmesine yönelik bir plan da açıklanan özellikler arasında yer almadı.

Su kullanım etkinliğini gösteren WUE, tüketilen su miktarını BT ekipmanlarının enerji kullanımıyla ilişkilendiriyor ve litre/kWh cinsinden ifade ediliyor. Yıllık su tüketimi ve suyun kaynağıyla birlikte ele alındığında bu gösterge, veri merkezinin su bilançosunu değerlendirmeye yardımcı oluyor. İzmir tesisi için WUE değeri paylaşılmadığı için merkeze belirli bir su tüketimi veya su verimliliği seviyesi atfetmek mümkün değil.

İzmir veri merkezi yatırımı, dijital altyapı kapasitesi büyürken enerji ve su planlamasının da aynı kapsamda izlenmesi gerektiğini ortaya koyuyor. İlk aşamadaki 4 MW kapasite ile uzun vadeli 20 MW hedefi arasındaki fark, çevresel performans göstergelerinin işletmenin başlangıcından itibaren düzenli biçimde ölçülmesini önemli hale getiriyor.

Bu kapsamda kapasitenin hangi sistemleri içerdiği, yıllık elektrik tüketimi, gerçekleşen PUE değeri ve yenilenebilir kaynaklardan sağlanan elektriğin miktarı açıklanmalı. Soğutma teknolojisi, yıllık su tüketimi, WUE ve suyun kaynağı da kamuoyuna sunulması gereken temel veriler arasında bulunuyor. Yedek güç sistemlerinde kullanılan yakıt ve oluşan emisyonlar, atık ısı planı, şebeke bağlantısı ve ek altyapı ihtiyacı da yatırımın çevresel etkisini daha kapsamlı değerlendirmeyi sağlayacak.

Bu göstergelerin aynı ölçüm sınırları ve karşılaştırılabilir dönemler için paylaşılması, tesisin zaman içindeki performansının izlenmesine yardımcı olur. Yatırım tutarı ve kapasite büyüklüğünün ötesinde, merkezin çevresel etkisini ortaya koyacak asıl unsurlar işletme sırasında ölçülen enerji, su ve emisyon verileri olacak.

Yatırım tutarı, ortaklık yapısı, kapasite ve tesisin teknik özelliklerine ilişkin bilgiler Vodafone Türkiye’nin 4 Eylül 2026 tarihli açılış duyurusuna dayanıyor. Çevresel göstergelere ilişkin değerlendirmeler ise bu duyuruda yer alan bilgilerin sınırları içinde yapıldı. 175,2 GWh değeri, 20 MW gücün bir yıl boyunca tam yükte çalıştığı varsayımıyla hazırlanan editoryal hesaplamadır.