Türkiye, Emisyon Ticaret Sistemi ile Yeşil Dönüşüme Adım Atıyor

Türkiye, çevresel sürdürülebilirliğin sağlanması için kritik bir adım atarak Emisyon Ticaret Sistemi’ni (ETS) uygulamaya koymaya hazırlanıyor. AA muhabiri Mert Davut’un edindiği bilgilere göre, 2026-2028 dönemini kapsayan Katılım Öncesi Ekonomik Reform Programı çerçevesinde, ETS ile ilgili yasal düzenlemelerin bu yıl tamamlanması ve pilot uygulama sürecinin başlatılması planlanıyor.

Yüksek sera gazı emisyonu üreten çimento, demir-çelik, kimya ve alüminyum gibi sektörleri kapsayacak olan bu sistem, emisyonların azaltılmasını ve temiz enerji teknolojilerine geçişin hızlandırılmasını hedefliyor. Bu bağlamda, sera gazı emisyonlarına bir üst sınır getirilecek ve bu sınır dahilindeki emisyon izinlerinin alım satımına olanak tanınacak.

Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nın (SKDM) bu yıl devreye girmesiyle hızlanan çalışmalar, ETS’nin uluslararası karbon fiyatlandırma sistemleriyle uyumlu hale getirilmesini amaçlıyor. Türkiye’nin ETS’sinin, Avrupa Birliği Emisyon Ticaret Sistemi ile uyumlu bir şekilde tasarlanması bekleniyor.

Enerji Piyasaları İşletme AŞ (EPİAŞ) tarafından geliştirilen ETS Piyasası Yönetim Sistemi Platformu, test ortamında çalıştırılacak ve İşlem Kayıt Sistemi’nin güvenlik testleri bu yıl içinde tamamlanacak. Ayrıca, emisyon izleme, raporlama ve doğrulama süreçlerinin EPİAŞ altyapısına entegre edilmesi sağlanacak. Sisteme dahil olacak tesisler için eğitimlerin ve çevrimiçi rehberlerin de bu yıl tamamlanması planlanıyor.

Pilot uygulamanın 2027 yılına kadar devam etmesi ve süreçlerin planlandığı gibi ilerlemesi durumunda, 2028 yılında ETS’nin birinci uygulama döneminin başlatılması hedefleniyor. Bu dönemde sistemin sektörler üzerindeki etkileri detaylı bir şekilde değerlendirilecek.

Programda yer alan analizler, ETS’nin devreye girmesiyle SKDM kaynaklı maliyetlerin önemli ölçüde azalacağını öngörüyor. Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası işbirliğiyle gerçekleştirilen çalışmalara göre, SKDM nedeniyle 2027 için öngörülen 138 milyon avroluk maliyetin ETS ile 56 milyon avroya, 2032 için hesaplanan 2,6 milyar avroluk maliyetin ise yaklaşık 1,1 milyar avroya düşebileceği belirtiliyor.

Türkiye’nin ETS ile karbon maliyetlerini içselleştirerek elde edeceği gelirleri düşük karbonlu kalkınmayı hızlandırmak için kullanması ve bu sayede 2053 net sıfır emisyon hedefi yolunda önemli bir aşama kaydetmesi bekleniyor.