Küresel piyasalar haftaya karışık seyirle başladı
Küresel piyasalar, güçlü ABD istihdam verileri ve Fed belirsizliğiyle haftaya karışık başladı; yapay zeka iyimserliği teknoloji hisselerini destekledi.
Küresel piyasalar, ABD’de açıklanan güçlü tarım dışı istihdam verisinin faiz artışı beklentilerini güçlendirmesine karşın yapay zeka sektöründeki olumlu gelişmelerin desteğiyle haftaya karışık bir görünümle girdi.
Geçen hafta ABD istihdam piyasasına ilişkin göstergeler farklı sinyaller verdi. Özel sektör istihdamındaki zayıflama ivme kaybına işaret ederken, tarım dışı istihdamın belirgin biçimde artması ekonominin canlılığını koruduğunu gösterdi. Bununla birlikte istihdam artışının ağırlıklı olarak konaklama, yiyecek hizmetleri ve kamu sektörlerinde gerçekleşmesi, yükselişin mevsimsel etkiler taşıyabileceği değerlendirmelerine yol açtı.
Veriler arasındaki ayrışma, ABD Merkez Bankasının (Fed) para politikası kararlarına yönelik beklentilerin netleşmesini zorlaştırdı. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Fed’in gelecek haftaki toplantısında politika faizini 25 baz puan artırma ihtimali yüzde 58, faizi sabit tutma olasılığı ise yüzde 42 olarak öne çıktı. Bu hafta açıklanacak enflasyon verilerinin, bankanın gelecek haftaki kararına ilişkin daha belirgin işaretler vermesi bekleniyor.
Fed yetkililerinin açıklamaları da yatırımcıların odağında bulunuyor. Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, para politikasının yeterince kısıtlayıcı olmadığını belirterek enflasyonun hedefin üzerinde uzun süre kalmasının fiyat artışlarını kontrol altına almayı zorlaştıracağını söyledi. Hammack, mevcut koşulların harekete geçme zamanının geldiğine işaret ettiğini ifade etti.
ABD Başkanı Donald Trump ise sosyal medya paylaşımında istihdam verilerinin kendi tahmini dışındaki beklentileri üçe katladığını belirterek faizlerin düşürülmesi gerektiğini savundu. Trump, güçlü ekonomik verilerin ardından piyasaların yükselmesi gerekirken borsanın gerilemesini de eleştirdi ve büyümenin enflasyona yol açmayacağını öne sürdü.
Analistler, Fed’in sonraki adımlarına ilişkin belirsizliğe rağmen yapay zeka alanındaki iyimserliğin piyasaları desteklediğini belirtiyor. ABD merkezli OpenAI’ın GPT-6 Astra adlı yeni modelini tanıtması, sektöre yönelik beklentileri güçlendirdi. Şirket, sınırlı sayıda kullanıcının erişimine açılan modelin gelişmiş siber yeteneklere ve yüksek düzeyde otonom kontrol kapasitesine sahip olduğunu açıkladı.
Modelin karmaşık bilgisayar sistemlerini yönetebildiği, elektronik tablolar hazırlayabildiği ve insan müdahalesi olmadan internet sitesi tasarlayabildiği bildirildi. Gelişmelerin diğer yapay zeka şirketlerini de yatırımlarını artırmaya yönelteceği beklentisi, yarı iletken sektöründe talep artışı öngörülerini destekledi. Bu durum, özellikle Asya’da teknoloji hisselerine yönelik risk iştahının canlı kalmasını sağladı.
Jeopolitik gelişmelerde ise ABD-İran hattı izlenmeye devam ediyor. İran Devrim Muhafızları Ordusu, İran gemilerine yönelik deniz ablukasına katılan ABD’ye ait bir uçak gemisi ile bir muhrip geminin balistik füzelerle hedef alındığını duyurdu. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai de Umman ile Hürmüz Boğazı’nın giriş ve çıkışını kapsayan yeni koridora ilişkin anlaşmanın önümüzdeki günlerde imzalanacağını açıkladı.
Petrol fiyatları yükselişini sürdürdü
Orta Doğu’daki gelişmeler enerji arzına ilişkin kaygıları artırırken petrol fiyatları yeni haftada da yükseldi. Kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı, cuma gününü yüzde 0,8 artışla 96,3 dolardan tamamladıktan sonra haftaya yüzde 1,1 yükselişle 97,3 dolardan başladı.
ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi, istihdam verileri ve Orta Doğu kaynaklı enflasyon baskıları nedeniyle dalgalı bir seyir izledi. Faiz haftayı yüzde 4,78 seviyesinde kapatmasının ardından yeni haftaya yüzde 4,79’dan yatay başladı. Dolar endeksi ise Fed’e ilişkin belirsizliklerin etkisiyle gücünü koruyarak 99,2 seviyesinde işlem gördü.
Faiz artışı beklentileri ve doların güçlenmesi, altın fiyatları üzerinde baskı oluşturdu. Altının ons fiyatı yeni haftaya yüzde 0,8 değer kaybıyla 4 bin 396 dolardan başladı.
New York borsasında cuma günü S&P 500 yüzde 0,38, Nasdaq yüzde 0,29 ve Dow Jones yüzde 0,51 geriledi. ABD’de endeks vadeli kontratlar da haftaya negatif başladı. New York borsası, İşçi Bayramı nedeniyle bugün kapalı olacak.
Avrupa piyasalarında ECB kararı bekleniyor
Avrupa borsalarında cuma günü karışık bir görünüm hakim olurken, yatırımcılar yeni haftada Avrupa Merkez Bankasının para politikası kararlarına odaklandı. Orta Doğu’da tansiyonun düşmemesi ve enerji fiyatlarının yüksek seviyesini koruması, Avrupa ekonomileri üzerindeki baskının artabileceği endişelerini güçlendirdi.
Bu gelişmelerin etkisiyle Avrupa endeks vadeli kontratları haftaya düşüşle başladı. Analistler, ECB’nin faiz kararının ardından Başkan Christine Lagarde’ın açıklamalarının piyasalarda oynaklığı artırabileceğini belirtti. Avro Bölgesi büyüme verileri ile Almanya’nın sanayi üretimi göstergeleri de yatırımcıların takip edeceği başlıca veriler arasında yer alıyor.
Para piyasalarında, ECB’nin yıl sonuna kadar iki faiz artışı yapabileceğine ilişkin beklentilerin fiyatlanmayı sürdürdüğü kaydedildi. Almanya’da sağcı Almanya için Alternatif Partisi, Saksonya-Anhalt eyaletindeki seçimleri yüzde 43,8 oyla kazanmasına rağmen tek başına hükümet kuracak çoğunluğa ulaşamadı.
Cuma günü İngiltere’de FTSE 100 yatay seyrederken, İtalya’da FTSE MIB 30 yüzde 0,28, Fransa’da CAC 40 yüzde 0,09 geriledi. Almanya’da DAX 40 ise yüzde 0,17 yükseldi.
Asya’da teknoloji hisseleri öne çıktı
Asya borsalarında yapay zeka sektörüne ilişkin iyimserlik risk iştahını destekledi. Teknoloji ve yarı iletken şirketlerinin ağırlıkta olduğu Güney Kore Kospi endeksinde alımlar güçlenirken, SK Hynix hisseleri yüzde 7,4, LG Electronics hisseleri yüzde 5,1 ve Samsung Electronics hisseleri yüzde 5 değer kazandı.
Japonya’da açıklanan öncü endeks 117,9 ile beklentilerin altında kaldı. Yenin dolar karşısındaki değer kaybı yavaşlarken, Japonya Merkez Bankasının olası adımları yatırımcılar tarafından yakından izleniyor. Dolar/yen paritesi yatay seyirle 156,09 seviyesinde bulunuyor.
Japonya’nın döviz rezervleri ağustosta 79,6 milyar dolar azaldı. Analistler, düşüşte yetkililerin yene destek amacıyla rezervleri kullanmasının etkili olabileceğini belirtti. Bununla birlikte verilerin, ekonomi yönetiminin olası yeni müdahaleler için yeterli mali kaynağa sahip olduğuna işaret ettiği değerlendirildi.
Kapanışa doğru Nikkei 225 endeksi yüzde 1,9, Kospi endeksi yüzde 4,1 yükseldi. Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2, Hang Seng endeksi ise yüzde 1,2 geriledi.
Türkiye’de gözler Orta Vadeli Program’da
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi cuma günü yüzde 0,57 değer kazanarak 14.012,42 puandan kapandı. BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat da VİOP’ta akşam seansını normal seans kapanışına göre yüzde 0,08 yükselişle tamamladı.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Hakkı Susmaz, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanı İbrahim Şenel ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan’ın katıldığı toplantıda 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program’ı açıkladı.
Yılmaz, enflasyonun 2026’nın son çeyreğinde yeniden düşüşe geçmesini ve yıl sonunda yüzde 28,4 seviyesinde gerçekleşmesini beklediklerini söyledi. Büyümenin 2026’da yüzde 3,3 olacağı öngörülürken, bu oranın 2027’de yüzde 4,2’ye, 2028’de yüzde 4,6’ya ve 2029’da yüzde 5’e yükselmesi bekleniyor.
Dolar/TL cuma gününü 48,4330 seviyesinde tamamladı. Kur, bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 48,4390’dan işlem gördü. Analistler, yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Avro Bölgesi büyüme ve Almanya sanayi üretimi verilerinin izleneceğini belirtti.
Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.900 ve 13.800 puan seviyeleri destek, 14.100 ve 14.200 puan seviyeleri ise direnç olarak takip ediliyor.
