Ermenistan’ın Gizli CH-4 İHA Filosu İlk Kez Görüntülendi
Ermenistan’ın Çin’den aldığı CH-4 İHA’ları, Cumhuriyet Günü geçit töreni hazırlıklarında ilk kez sergilendi.
Ermenistan, Çin’den temin ettiği CH-4 Rainbow silahlı insansız hava araçlarını (SİHA) ilk kez kamuoyuna tanıttı. Bu platformlar, 28 Mayıs Cumhuriyet Günü etkinlikleri çerçevesinde gerçekleştirilen askeri geçit töreni hazırlıkları sırasında sergilendi.
Erivan’da kaydedilen görüntüler, daha önce gündeme gelen ancak resmi olarak doğrulanmayan CH-4 platformlarının Gümrü Hava Üssü’nde konuşlandırıldığına dair iddiaları destekler nitelikte. Ancak, Ermenistan hükümeti ve Savunma Bakanlığı bu tedarik programı hakkında henüz resmi bir açıklama yapmamış durumda.
Açık kaynaklardan elde edilen bilgilere göre, CH-4 platformlarının 2024-2025 yılları arasında gizli bir şekilde teslim alınmış olabileceği ve en az iki adet platformun aktif olarak kullanıldığı düşünülüyor. Ayrıca, platformların yanında yer alan altı adet 40 feet’lik ISO konteyner, bu lojistik yapının sadece platform teslimatına değil, aynı zamanda bakım altyapısı, yer kontrol istasyonları ve destek unsurlarını içeren kapsamlı bir MALE sınıfı İHA operasyon ekosistemine işaret edebileceği yorumlarına yol açtı.
CH-4’lerin konuşlandırıldığı Gümrü Hava Üssü, Rusya’nın Ermenistan’daki en önemli askeri varlıklarından biri olan 102. Rus Askeri Üssü’ne yakın bir konumda bulunması nedeniyle jeopolitik açıdan dikkat çekici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
MQ-9 Reaper Benzeri Çin İHA’sı
Çin devlet şirketi CASC (China Aerospace Science and Technology Corporation) tarafından geliştirilen CH-4 platformu, keşif-gözetleme, hedef işaretleme ve hassas taarruz görevleri için tasarlanmıştır. Tasarım olarak ABD üretimi MQ-9 Reaper SİHA’sına benzerlik gösteren bu platform, yaklaşık 30 saate kadar havada kalabilme süresine ve uydu üzerinden uzun menzilli kontrol yeteneğine sahiptir.
CH-4, gece görüş, termal gözlem ve elektro-optik kamera sistemleri ile donatılmıştır. Bu platform, AR-1 tanksavar füzeleri, lazer güdümlü bombalar ve çeşitli hassas güdümlü mühimmatlarla silahlandırılabilmektedir. Sistem, derin keşif-gözetleme, hedef koordinatı aktarımı, topçu atış düzeltme ve zırhlı hedeflere yönelik hassas taarruz görevlerinde kullanılabilmektedir.
Çin, son yıllarda CH-4 platformlarını Orta Doğu ve Afrika’daki çeşitli ülkelere ihraç etmiş ve bu sistem farklı çatışma bölgelerinde aktif olarak kullanılmıştır.
Karabağ Sonrası Yeni Dönem
Uzmanlar, CH-4 platformlarının ortaya çıkışını, Ermenistan’ın 2020 Karabağ Savaşı sonrası savunma doktrinini yeniden şekillendirme sürecinin bir parçası olarak değerlendiriyor. 2020’de Azerbaycan ile Ermenistan arasında yaşanan İkinci Karabağ Savaşı sırasında, Azerbaycan ordusu Türkiye’den temin edilen Bayraktar TB2 SİHA’ları ile İsrail yapımı Harop, Orbiter ve SkyStriker gibi kamikaze İHA sistemlerini yoğun bir şekilde kullanmıştı.
Savaş boyunca Ermenistan’a ait hava savunma sistemleri, tanklar, topçu unsurları ve lojistik konvoylarının insansız hava araçlarıyla hedef alınması, modern savaş konseptlerinde İHA/SİHA kullanımının etkisini ortaya koyan önemli örneklerden biri haline geldi. Özellikle Bayraktar TB2 platformlarının gerçekleştirdiği hassas taarruz görüntüleri, dünya kamuoyunda büyük yankı uyandırdı ve çatışmalar birçok ülke tarafından “drone savaşı” olarak tanımlandı.
Bu süreçte ağır kayıplar veren Ermenistan, savaş sonrası dönemde hava savunma yapısını, keşif-gözetleme kapasitesini ve insansız sistem doktrinini yeniden şekillendirmeye başladı. Askeri analistler, gizli bir şekilde yürütülen CH-4 konuşlandırmasının yalnızca yeni platform tedarikinden ibaret olmadığını, aynı zamanda operasyonel hazırlık, doktrin entegrasyonu ve yeni savaş alanı konseptlerine uyum arayışının bir göstergesi olabileceğini ifade ediyor.
