KOBİ’lerin Dönüşümünde Girişimciliğin Rolü Artıyor

Garanti BBVA Genel Müdür Yardımcısı Sibel Kaya, Türkiye’nin yeni unicorn’larının yapay zeka, fintech ve sürdürülebilirlik alanlarında ortaya çıkmasını beklediklerini ifade etti. Kaya, girişimlerin yalnızca finansmana değil, aynı zamanda küresel ağlara erişim ve iş birliklerine de ihtiyaç duyduğunu belirterek, “Türkiye’nin ve KOBİ’lerin dönüşümünü girişimcilik sağlayacak” dedi.

Türkiye’nin ilk unicorn’unu 2018 yılında kazandığını hatırlatan Kaya, “KOBİ’lerin yeni ekonomiye uyum sağlaması için gerekli dönüşümün anahtarı girişimcilik olacak. Girişimlerin başarılı olması sadece finansmanla mümkün değil. Bu alanda desteklediğimiz girişimlere ekosistem sunuyoruz” şeklinde konuştu. Kaya, girişimciliğin ekonomik büyümenin tamamlayıcısı olmaktan çıkıp, doğrudan belirleyici bir unsur haline geldiğini vurguladı. Özellikle yapay zekanın, daha önce büyük ekipler ve yüksek bütçeler gerektiren süreçleri, daha küçük ekiplerin yönetebileceği bir hale getirdiğini belirtti.

Kaya, McKinsey’nin 2025 yılına dair araştırmasına göre dünya genelindeki kuruluşların yüzde 88’inin en az bir iş fonksiyonunda yapay zeka kullandığını, Stanford Üniversitesi’nin AI Index Raporu’nun ise yapay zeka girişimlerine yapılan küresel yatırımların son beş yılda üç katına çıkarak 252 milyar doları aştığını gösterdiğini ifade etti. Yapay zekanın artık yalnızca bir teknoloji trendi olmadığını, şirketlerin büyüme stratejilerinin ve yeni girişimlerin temel yapı taşı haline geldiğini söyledi.

Artık İlk Hedef Dünya Pazarı

Kaya, Türkiye’nin girişimcilik yolculuğunun özellikle 2015 sonrası hızlandığını belirtti. Yapay zeka yatırımlarının etkisiyle ekosistemin son iki yılda çok daha güçlü bir ivme kazandığını söyledi. 2015 yıllarında Türkiye’deki girişim yatırımlarının yaklaşık 20 milyon dolar seviyesinde olduğunu hatırlatan Kaya, 2024 yılında bu rakamın milyar dolara ulaşacağını öngördü. Türkiye’nin 2018’e kadar unicorn’u olmadığını vurgulayan Kaya, günümüzde küresel ölçekte başarı hikâyelerinin ortaya çıktığını belirtti. Garanti BBVA’nın 2017 yılı Kadın Girişimci Yarışması kazananlarından Insider’ın unicorn değerlemesine ulaşmasının ekosistemin geldiği noktayı gösterdiğini ifade etti.

Kaya, yeni nesil girişimcilerin önceki kuşaktan en önemli farkının küresel düşünmeleri olduğunu belirtti. Geçmişte şirketlerin önce Türkiye’de büyümeyi, ardından yurtdışına açılmayı planladığını hatırlatan Kaya, günümüzde girişimlerin kuruluş aşamasından itibaren uluslararası pazarlara uygun ürün geliştirdiğini söyledi.

Finansman Tek Başına Yetmiyor

Garanti BBVA’nın girişimcilik yaklaşımının yalnızca kredi vermek üzerine kurulmadığını belirten Kaya, girişimlerin asıl ihtiyaçlarının bilgi, mentorluk ve doğru bağlantılar olduğunu ifade etti. “Girişimciler için finansman tek başına yeterli değil” diyen Kaya, girişimcilik stratejilerini dört temel başlık üzerine inşa ettiklerini söyledi. Bu başlıklar; girişim bankacılığı, stratejik iş birlikleri, ekosistem ortaklıkları ve yatırım hazırlığı ile büyüme desteği olarak sıralandı. Ankara Bilkent ve İstanbul İstinye Park’ta girişimcilere özel hizmet veren ekipler oluşturduklarını anlatan Kaya, teknoloji girişimlerinin klasik şirketlerden tamamen farklı ihtiyaçlara sahip olduğunu belirtti.

KOBİ’lerin Finans Direktörüyüz

Türkiye ekonomisinin belkemiğini oluşturan KOBİ’lerin önünde ikiz dönüşüm sürecinin bulunduğunu vurgulayan Kaya, “Türkiye’de işletmelerin yüzde 99,7’si KOBİ. Bu işletmeler toplam istihdamın yüzde 69’unu, katma değerin ise yüzde 41’ini sağlıyor” dedi. KOBİ’lerin dönüşümünde finansmanın önemli olduğunu ancak asıl ihtiyacın finansal danışmanlık olduğunu ifade etti. “Birçok KOBİ’nin CFO’su yok. Biz kendimizi yalnızca kredi veren banka olarak değil, KOBİ’nin finans direktörü gibi konumlandırıyoruz” şeklinde konuştu. Garanti BBVA’nın bugün 1,6 milyondan fazla esnaf, KOBİ ve ticari müşteriyle çalıştığını belirten Kaya, müşterilerin yüzde 89’unun dijital kanalları aktif kullandığını, işlemlerin ise yüzde 99’unun mobil ve internet bankacılığı üzerinden gerçekleştiğini söyledi.

Kaya, bir KOBİ’nin şubeye gitmeden yaklaşık 1.000 bankacılık hizmetine dijital kanallar üzerinden erişebildiğini ifade ederek, dijitalleşmenin yalnızca zaman kazandırmadığını, aynı zamanda şirketlerin rekabet gücünü de artırdığını kaydetti.

Dönüşmeyen Yüzde 20 Geri Kalacak

Kaya, “TÜRKONFED araştırması KOBİ’lerin yalnızca yüzde 13’ünün karbon hesaplaması yaptığını ortaya koyuyor” dedi. Garanti BBVA’nın 2018-2029 dönemini kapsayan 3,5 trilyon TL sürdürülebilir finansman hedefinde Ocak 2026 itibarıyla 1 trilyon TL’yi aştığını belirtti.

Partners Tech 60 Teknoloji Girişimine Destek Verdi

Garanti BBVA’nın teknoloji odaklı hızlandırma programı Partners Tech’in bu yıl 10’uncu dönemine girdiğini belirten Sibel Kaya, “Program bugüne kadar yaklaşık 60 teknoloji girişimine destek verdi. Üretken yapay zeka, ödeme teknolojileri, siber güvenlik ve sürdürülebilirlik alanlarına odaklanıyoruz. Her girişime Garanti BBVA’nın kurumsal ağı girişimcilere açılıyor. Bu programda her girişime ayrı reçete uyguluyoruz. Bir girişimin ofise ihtiyacı olurken diğerinin mentora, yatırımcıya ya da iş geliştirmeye ihtiyacı olabiliyor” dedi.

Kadın Girişimciliğinde 20 Yıllık Deneyim

Garanti BBVA’nın girişimcilik alanındaki en uzun soluklu çalışmalarından biri kadın girişimciliği programıdır. Yaklaşık 20 yıldır sürdürülen bu programın, günümüzde girişimcilik ekosistemine yön verdiğini belirten Kaya, programın ilk yıllarında Türkiye’de kadın girişimci oranının yüzde 5 seviyesinde olduğunu, bugün ise bu oranın yüzde 12’ye ulaştığını ifade etti. Son beş yılda kadın girişimcilere sağlanan finansmanın 350 milyar TL’yi aştığını belirten Kaya, finansmanın tek başına yeterli olmadığını, eğitim, görünürlük ve pazara erişimin de aynı ölçüde önemli olduğunu vurguladı. Bu kapsamda Boğaziçi Üniversitesi Yaşamboyu Eğitim Merkezi iş birliğiyle yürütülen Türkiye Kadın Girişimci Akademisi ile yaklaşık 6 bin kadın girişimciye ulaşıldığını anlattı. Araştırmalara göre akademiye katılan girişimcilerde iş süreçlerinde yüzde 72’ye varan iyileşme sağlanırken, verimlilik yüzde 23, kârlılık yüzde 18 arttı. Maliyetler yüzde 15 azalırken müşteri tabanı ise yüzde 45 büyüdü. Türkiye’nin Kadın Girişimcisi Yarışması’nın yalnızca bir ödül programı olmadığını vurgulayan Kaya, bugüne kadar 50 bini aşkın başvuru alan yarışmanın en büyük katkısının rol modeller oluşturması olduğunu ifade etti.