Yılın İlk Yarısında Bakır ve Alüminyum Fiyatlarında Rekor Artış
Yılın ilk yarısında yapay zeka yatırımları ve jeopolitik riskler, bakır ve alüminyum fiyatlarını rekor seviyelere taşıdı.
Emtia piyasasında, yılın ilk yarısında baz metaller arasında bakır ve alüminyum dikkat çekici bir yükseliş gösterdi. Yapay zeka veri merkezlerinden gelen talep ve jeopolitik riskler, bakır fiyatlarının rekor seviyelere ulaşmasına yol açarken, alüminyum fiyatları da son dört yılın zirvesini test etti.
Teknoloji şirketlerinin yapay zeka yatırımlarını artırması ve ABD ile İran arasındaki gerginliklerin arz üzerindeki etkileri, bakır fiyatlarının yükselmesine neden oldu. Bakırın uluslararası piyasalardaki fiyatı, bu dönemde 6,67 dolara çıkarak rekor kırdı. Orta Doğu’daki çatışmalar, küresel ekonomik aktivite üzerinde risk oluşturmasına rağmen, bakır talebinin devam etmesi fiyatların yeniden toparlanmasına yardımcı oldu.
ABD ile İran arasındaki savaşın başlaması, enerji tedarikinde bozulmalara yol açarak yenilenebilir enerjiye olan ilgiyi artırdı. Asya ve Avrupa ülkeleri, fosil yakıtların sınırlı erişimi nedeniyle yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelmek zorunda kaldı. Bu durum, petrol arzının belirli bölgelerde yoğunlaşmasının, küresel enerji fiyatları üzerinde hızlı bir etki yaratmasına neden oldu.
Hürmüz Boğazı’ndaki sorunlar, kükürt tedarikini olumsuz etkileyerek bakır fiyatlarının yükselmesine katkı sağladı. Zambiya ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti’ndeki bakır üretim hatları, sülfürik asit üretiminde kükürde bağımlı kalmaları nedeniyle bu durumdan olumsuz etkilendi. Bu lojistik darboğaz, küresel bakır arzını tehdit eder hale geldi.
Yapay zeka altyapısına yapılan yatırımlar, elektrikli araçlara olan talebin artması ve yenilenebilir enerji dönüşümü, bakıra olan global talebi hızla artırdı. Ancak savaş nedeniyle yükselen enerji ve nakliye maliyetleri, üretim ve lojistik alanında ciddi maliyet baskıları oluşturdu. Dünyanın en büyük bakır üreticisi Şili’deki üretim düşüşü, arz-talep dengesini talep lehine bozarak fiyatları destekleyen bir diğer faktör oldu. Çin’in bakır ithalatındaki güçlü seyrin devam etmesi, talebin hala yüksek olduğunu gösteriyor.
Freeport şirketinin Endonezya’daki Grasberg madeninde yaşanan sorunlar, bakır üretiminin 2027 sonuna kadar tam kapasiteye ulaşamayacağına dair endişeleri artırdı. Bakır fiyatları, ocak ayında yüzde 5, şubat ayında ise yüzde 1,2 artış gösterdi. Mart ayında savaşın başlamasıyla fiyatlar yüzde 6 düşmesine rağmen, nisan ve mayıs aylarında yeniden yükseldi. 2 Haziran’da bakır fiyatı 6,67 dolara çıkarak rekor kırdı. Haziran ayını yüzde 2,8 düşüşle kapatmasına rağmen, yılın ilk yarısında bakır fiyatları yüzde 9,8 artışla 6,09 dolardan tamamlandı.
Alüminyum fiyatları da bu dönemde önemli bir artış gösterdi. ABD ile İran arasındaki savaş, alüminyum arzında endişelere yol açtı. Hürmüz Boğazı’nın kapanması, Katar, Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin yıllık alüminyum üretimini tehdit etti. Bu ülkelerin Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirdiği alüminyum ihracatı, toplamın yüzde 80’ini oluşturuyor. Savaş sonrası, Emirates Global Aluminium’a ait tesislerin saldırıya uğraması da arz kaygılarını artırdı.
Alüminyum üretiminde elektrik maliyetinin yaklaşık yüzde 40’lık bir paya sahip olması, son dönemdeki enerji maliyet artışlarının fiyatları yukarı çekmesine neden oldu. Çin’in alüminyum üretiminde üst sınır getirmesi, artan talebi karşılamada yetersiz kalmasına yol açtı. Londra Metal Borsası’nda alüminyum fiyatları, ocak ayında yüzde 5 artarak 3 bin 144 dolara yükseldi. Şubat ayında küçük bir düşüş yaşanmasına rağmen, mart ve nisan aylarında artışlar devam etti. 2 Haziran’da alüminyum fiyatı 3 bin 787 dolara çıkarak son dört yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Ancak, ABD ve İran arasında imzalanan barış anlaşması sonrası fiyatlar yüzde 15,8 düşerek ayı 3 bin 88,5 dolardan tamamladı. Yılın ilk yarısında alüminyum fiyatları, toplamda yüzde 3 artış gösterdi.
Finansal hizmetler şirketi Capital.com’un Kıdemli Finansal Piyasalar Analisti Kyle Rodda, bakır fiyatlarındaki artışın sebeplerinden birinin yapay zeka yatırımlarındaki patlama olduğunu belirtti. Rodda, bu durumun veri merkezlerinin inşasıyla ilgili sıkışıklıklara yol açtığını ifade etti. Ayrıca, ABD ticaret politikalarının da bakır fiyatları üzerinde etkili olduğunu vurguladı. Rodda, “Sonuçta, yapay zeka ve arz dengesinin etkisiyle fiyatların güçlü bir şekilde desteklenmeye devam edebileceğini düşünüyoruz” dedi.
