Sitelerdeki Fahiş Aidat Artışlarına Yasal Düzenleme Geldi
Sitelerdeki fahiş aidat artışlarına karşı yasal düzenleme yapıldı. Artık aidat artışları kat maliklerinin onayına bağlı olacak.
Hamide HANGÜL
Son dönemlerde ciddi bir sorun haline gelen fahiş aidat artışları, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nden geçen yeni düzenlemeyle kontrol altına alındı. TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen Kat Mülkiyeti Kanunu değişikliği, ev sahipleri ve kiracılar için önemli değişiklikler getirdi. Artık site yönetimleri, aidatları tek taraflı olarak yüzde 100’ü aşan oranlarda artırma yetkisine sahip olmayacak. Aidat artışları, kat maliklerinin onayına tabi hale getirildi. Site yönetimleri, hazırladıkları bütçeyi maliklerin onayına sunacak ve kabul edilirse uygulanacak.
Bütçenin reddedilmesi durumunda ise aidatlar, geçici olarak yeniden değerleme oranı kadar artırılacak. 2023 yılı için belirlenen bu oran yüzde 25,49 olarak ilan edildi. Yeni düzenlemeyle, üçte iki çoğunluk olmadan hiçbir karar alınamayacak. Asansör bakımından temizlik giderlerine kadar tüm harcamalar artık maliklerin onayına sunulacak. Uzmanlar, bu yasayla birlikte tek taraflı kararların önüne geçildiğini ve kat maliklerinin yetkilerinin artırıldığını belirtiyor.
Aidat anlaşmazlıklarının sıkça yaşandığına dikkat çeken Avukat Elvan Kakıcı Şimşek, dava sayısında geçen yıla oranla bir artış gözlemlediklerini ifade etti. Mahkemeye en çok fahiş aidat artışlarıyla ilgili başvurular yapıldığını vurgulayan Şimşek, yüksek aidatların ödenmemesi durumunda ihtar ve icra takiplerinin başladığını belirtti. Yeni düzenlemenin, aidat belirleme sürecinde şeffaflık ve ortak karar mekanizmasını ön plana çıkardığını söyleyen Şimşek, artık site yöneticilerinin tek başına aidat belirleyemeyeceğini vurguladı.
Yeni düzenleme ile site yönetimlerinin hazırladığı işletme projeleri de kat maliklerinin onayına tabi olacak. Onaylı bir proje olmaması durumunda geçici bir işletme projesi hazırlanacak ve en geç üç ay içinde genel kurulda karara bağlanacak. Bu değişiklikle mali planlamaların daha şeffaf ve denetlenebilir hale gelmesi hedefleniyor. Ayrıca, yöneticilerin topladığı avans miktarına sınırlama getiriliyor. Avans tutarlarının kat maliklerinin onayına sunulması zorunlu hale gelirken, geçici artışların yeniden değerleme oranını aşmaması gerekecek. Böylece kontrolsüz ve belirsiz artışların önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Aidatların kiracılar için ikinci bir kira, ev sahipleri içinse kiracılık anlamına geldiğini belirten TÜGEM Yönetim Kurulu Üyesi Nilüfer Kas, özellikle büyük sitelerde bu durumun daha belirgin hale geldiğini ifade etti. Kullanılmayan tesislerin bakımı ve artan maliyetler nedeniyle aidatların ciddi şekilde yükseldiğini belirten Kas, bu durumun ev sahiplerini evlerini satmaya yönlendirdiğini söyledi. Örneğin, ortalama 400 metrekarelik bir dairenin kirası 5 bin dolar iken, aidatın 2 bin dolara kadar çıkması, ev sahiplerinin evlerini satma kararını almasına neden oluyor.
Gayrimenkul Hukuku Enstitüsü Başkanı Avukat Ali Yüksel, aidatlar konusunda artan şikayetlerin yeni düzenlemeyle birlikte çözüme kavuşacağını belirtti. Daha önce site yönetimleri, kendi belirledikleri ilkelere göre bütçe yaparak işletme projeleri düzenliyordu. Ancak bu durum, maliklerin denetiminden kaçıyordu. Yeni düzenleme ile birlikte, site yönetimleri artık hazırladıkları bütçeyi genel kurula sunmak zorunda kalacak. Bu şekilde genel kurul denetimi sağlanmış olacak. Ayrıca, yönetim, hazırladığı bütçede yeniden değerleme oranını geçemeyecek. 2026 yılı için belirlenen bu oran yüzde 25,49 olarak ilan edildi.
Yeni düzenleme ile birlikte, yönetim şirketlerinin de belirli kurallara göre kurulabileceği ve yılda iki kez denetim yapılabileceği ifade edildi. Önceden denetlenemeyen bu şirketler, artık devlet tarafından denetlenebilecek. Aidat süreçlerinin daha şeffaf hale gelmesi, birçok dava konusunun da ortadan kalkmasına yardımcı olacak. Ayrıca, aidat dışında bazı yerlerde toplanan ‘yatırım bütçesi’ gibi ek bedellerin de denetim altında tutulacağı belirtiliyor. İhtiyaç duyulması halinde para toplanmasına izin verilecek, ancak bu durumda harcamaların nereye yapıldığına dair hesap verilecektir.
