Norveç varlık fonunun Türkiye’deki 208 milyon dolarlık riski

Norveç varlık fonu NBIM’in, Türkiye’deki manipülasyon soruşturmasındaki 10 şirkette yaklaşık 208 milyon dolarlık hisse taşıdığı ortaya çıktı.

Norveç’in devlet varlık fonu Norges Bank Investment Management’ın (NBIM), Türkiye’de genişleyen piyasa manipülasyonu soruşturmasının odağındaki 10 şirkette yaklaşık 2 milyar kron, başka bir ifadeyle 208 milyon dolar değerinde hisse tuttuğu belirlendi.

Bloomberg’in aktardığı bilgilere göre, NBIM’in internet sitesinde yayımlanan 30 Haziran tarihli portföy bildirimleri, kurumun soruşturmayla bağlantılı olduğu savcılar veya düzenleyici makamlarca belirtilen Türk şirketlerinde pay sahibi olduğunu gösterdi. Bu yatırımlar, fonun aynı tarihte elinde bulundurduğu 20,4 milyar kronluk Türkiye hisse senedi portföyünün yaklaşık yüzde 10’unu oluşturuyordu. Ancak soruşturmanın ardından yaşanan sert düşüşler, söz konusu varlıkların değerini önemli ölçüde aşağı çekti.

Portföyde Tera ve Astor Enerji hisseleri de bulunuyor

Resmi kayıtlarda, soruşturmanın merkezindeki finans kuruluşlarından Tera Yatırım Menkul Değerler A.Ş.’nin de NBIM portföyünde yer aldığı görüldü. Fonun sözcüsü, bu payların halen elde tutulup tutulmadığı konusunda açıklama yapmadı. Yaklaşık 2,3 trilyon dolarlık varlığı yöneten NBIM, yatırımlarını yılda iki kez açıkladığını ve ara dönemlerde yaşanan portföy değişiklikleri hakkında yorum yapmadığını bildirdi.

Fonun soruşturmayla ilişkilendirilen şirketler arasındaki en büyük yatırımı ise İstanbul merkezli elektrik ekipmanları üreticisi Astor Enerji A.Ş.’deki yaklaşık yüzde 2’lik pay oldu. Astor Enerji hisseleri yalnızca bu ay içinde yüzde 41 geriledi. Söz konusu 10 şirketin çoğu da 30 Haziran’dan bu yana piyasa değerinde ciddi kayıplar yaşadı.

NBIM’in daha önce Türkiye’deki yaklaşık 600 milyon dolarlık hisse yatırımını yönetmesi için İstanbul Portföy Yönetimi ile çalıştığı belirtilmişti. Bloomberg’in şubat ayında yayımladığı habere göre bu iş birliği geçen yıl sona erdi.

Türk hisselerinin yönetimi için yeni kurumlar

Bloomberg’e konuşan kaynaklar, NBIM’in Türkiye’deki hisse yatırımlarının yönetimi için Neo Portföy’ü yeni portföy yöneticisi olarak seçtiğini öne sürdü. Aynı kaynaklar, ABD merkezli TRG Management’ın da fon adına Türkiye’deki hisse pozisyonlarının yönetiminde rol aldığını aktardı.

Resmi belgeler, NBIM’in soruşturmayla ilişkilendirilen şirketlerdeki paylarının önemli bölümünü 2025 yılı içinde aldığını ortaya koydu. Bu kapsamda, Tera Yatırım ile bağlantılı Tera Yatırım Teknoloji Holding A.Ş.’deki hisseler de fonun yatırımları arasında yer aldı.

Ödemelerin aksaması sonrası soruşturma genişledi

Türkiye’deki süreç, bu ay Pusula Portföy Yönetimi A.Ş. ile Tera iştiraki Tera Portföy Yönetimi A.Ş. tarafından yönetilen fonlarda yatırımcılara yapılması gereken ödemelerin gerçekleştirilememesiyle başladı.

16 Eylül’de BIST 100 endeksinin yüzde 6’nın üzerinde düşmesi üzerine devre kesiciler çalıştı ve işlemlere geçici olarak ara verildi. Sermaye Piyasası Kurulu ise ertesi gün, 7 şirketin yönettiği 131 fonun faaliyetlerini durdurdu ve bu fonların tasfiye edilmesine karar verdi.

Destek ve Odine hisselerinde sert düşüş

Resmi kayıtlara göre NBIM’in soruşturma kapsamındaki şirketlerdeki ikinci büyük yatırımı Destek Finans Faktoring A.Ş.’de bulunuyordu. Fon, bu şirketin yüzde 0,17 oranındaki hissesini 2025 yılında satın aldı.

Tera’nın yatırım bankası tarafından halka arz edilen ve Tera fonlarının da portföyünde bulunan Destek Finans Faktoring hisseleri, yıl içinde yüzde 600’ün üzerinde yükselerek temmuz ayında yaklaşık 1,3 trilyon liralık, yani 27,9 milyar dolarlık piyasa değerine ulaşmıştı. Hisseler daha sonra bu değerin büyük bölümünü kaybetti. Şirketin kurucusu Altunç Kumova tutuklanırken, Tera Portföy’de görev yapan bir portföy yöneticisi de hisse işlemleri nedeniyle savcılığa sevk edildi.

NBIM’in 2026 yılında bazı Türk şirketlerindeki pozisyonlarını artırdığı da bildirildi. Bu yatırımlar arasında, Pusula tarafından desteklenen İstanbul merkezli teknoloji şirketi Odine Solutions Teknoloji Ticaret ve Sanayi A.Ş.’nin hisseleri de yer aldı.

Odine hisseleri yıl içinde yüzde 987 yükselerek 12 Ağustos’ta şirketin yaklaşık 366 milyar liralık piyasa değerine ulaşmasını sağladı. Ancak hisse fiyatı bu zirvenin ardından yüzde 94 geriledi.

Norveç’in petrol ve doğal gaz gelirlerini değerlendirmek amacıyla 1990’lı yıllarda kurulan NBIM, küresel teknoloji şirketlerindeki yatırımlarının katkısıyla yılın ilk yarısında 1,8 trilyon kronluk rekor kâr açıkladı.

Fon ayrıca bu ay, daha yüksek risk taşıyan tahvillere yatırımlarını artırabilmek için portföyündeki bazı devlet tahvillerinin azaltılmasını önerdi. Varlıklarının büyük bölümü Norveç Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen özel bir endeksi izleyen NBIM portföyünün yalnızca sınırlı bir kısmı aktif olarak yönetiliyor.