Umman Açıklarındaki Tankerden Petrol Sızıntısı Devam Ediyor
Umman açıklarında karaya oturan tanker enkazından petrol sızıntısı devam ediyor, kurtarma operasyonları ise belirsizliğini koruyor.
Umman’ın Dhofar kıyılarında kayalıklara oturan Kamerun bayraklı Suezmax tipi Caroline Bezengi tankerinin enkazından petrol sızıntısı devam ediyor. Novorossiysk’ten yüklediği ham petrol ile Gujarat’a yönelen tankerin kurtarılması için henüz somut bir adım atılmadı.
IMO 9224439 numarasıyla kayıtlara geçen Caroline Bezengi, 8 Haziran’da Umman açıklarında meydana gelen bir patlamanın ardından kontrolden çıktı. Tanker, 30 Mayıs’ta Süveyş Kanalı’nı geçtikten sonra patlama sırasında Deniz Güvenliği Geçiş Koridoru’ndan ayrılmıştı. Mürettebat, olayın ardından yaklaşık dört gün içinde güvenli bir şekilde tahliye edildi.
Tanker, daha sonra Umman’ın güneybatısındaki Hallaniyat Adaları’ndan Jazirat Al Qibliyyah’ın güneybatı ucundaki kayalıklara sürüklendi.
Enkazın Durumu
Caroline Bezengi’nin karaya oturduktan sonra daha fazla yana yatmasına rağmen, son günlerde konumunda önemli bir değişiklik olmadığı bildiriliyor. Uydu görüntüleri, geminin henüz ciddi bir şekilde parçalanmadığını gösteriyor. Ancak bölgede etkili olan Khareef musonunun oluşturduğu güçlü rüzgar ve dalgalar, enkaz için ciddi bir risk oluşturuyor.
Geminin pruvası kayalıklara oturmuş durumda ve iskele tarafındaki kaya çıkıntıları, geminin kayması halinde enkazı tutabilecek bir bariyer işlevi görüyor. Ancak geminin yaklaşık 500 yard mesafesinde su altında kayalıkların bulunduğu da belirtiliyor.
Petrol Sızıntısının Yayılması
7 Ağustos tarihli Sentinel-2 uydu görüntülerine göre, petrol sızıntısı ağırlıklı olarak kuzeydoğu yönünde ilerliyor. Petrol tabakasının büyük bir kısmının Şarbithat ile Ras Madrakah arasındaki kıyı şeridini teğet geçerek Kuzey Arap Denizi’ne doğru ilerlediği değerlendiriliyor. Bu durum, bölgedeki deniz kaplumbağaları için kıyı şeridinin büyük bir petrol kirliliğinden korunması anlamına gelebilir. Ancak sızıntı, fırtına kuşları ve nadir görülen Arap Denizi kambur balinaları için önemli bir yaşam alanı olan açık deniz bölgesinde ekolojik riskler yaratıyor.
Kurtarma Operasyonundaki Belirsizlik
Tecrübeli gemi kurtarma uzmanlarının 12 Temmuz’da Caroline Bezengi enkazını incelediği ve tankerin kargosunun, adanın daha korunaklı sularında demirleyecek bir gemiye yaklaşık 1000 yardalık boru hattıyla aktarılabileceği bir plan hazırladığı belirtiliyor. Tankerin ham petrol yükünün hafifletilmesi durumunda yeniden yüzdürülmesi mümkün olabilir. Ancak balast tanklarına ve çift cidar arasındaki bölümlere ham petrol sızdığı, dolayısıyla kurtarma sırasında hidrokarbon buharlarından kaynaklanabilecek patlama riskinin bulunduğu ifade ediliyor. Şiddetli hava koşulları da enkazın parçalanma olasılığını artırıyor.
7 Ağustos tarihli uydu görüntülerinde enkaz çevresinde herhangi bir kurtarma veya devriye gemisinin görülmemesi dikkat çekiyor.
Tankerin Sigorta Durumu Üzerine Tartışmalar
Caroline Bezengi’nin geçmişte Rus devlet bağlantılı gemi sahibi Sovcomflot ile ilişkisi bulunuyordu. Tanker ayrıca Avrupa Birliği, İngiltere ve ABD tarafından yaptırım listelerine alınmıştı. Geminin kayıtlı sahiplerinin, Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi (UNCLOS) kapsamında temizlik ve kurtarma sorumluluğunu üstlendiğine dair henüz bir işaret yok. Geminin Çin’in Şanghay kentindeki Rentoor Ship Management ile bağlantılı olduğu belirtilirken, şirketin sorumluluk konusunda açıklama yapmaktan kaçındığı ifade ediliyor.
Tankerin yetersiz sigortalanmış olabileceği de gündeme geliyor. Rusya bağlantılı “gizli filo” tankerlerinin sigorta konusunda şeffaf olmayan uygulamalarla faaliyet göstermesi, kurtarma operasyonunun önündeki sorunlardan biri olarak değerlendiriliyor. Ayrıca ABD Hazine Bakanlığı’nın Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi (OFAC) tarafından yaptırım uygulanan bir gemiye yönelik kurtarma operasyonunda uzman şirketlerin görev almak konusunda çekimser davranabileceği belirtiliyor.
Patlamanın Sebebi Hala Belirsiz
Caroline Bezengi’nin, Novorossiysk’ten ayrılmasının ardından ve muhtemelen demirde bulunduğu sırada yerleştirilen yapışkan mayının hedefi olduğu yönünde değerlendirmeler bulunuyor. Bu mayının Ukrayna tarafından yerleştirilmiş olabileceği öne sürülse de bu iddia bağımsız olarak doğrulanmamış durumda. Umman’ın Muskat kentindeki Ulaştırma, Haberleşme ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı’na kurtarma operasyonunun mevcut durumu hakkında yapılan başvurulara ise henüz yanıt verilmedi.
Petrol sızıntısının devam etmesi ve Khareef sezonunun getirdiği sert deniz koşulları, Caroline Bezengi enkazının Umman kıyıları ve Kuzey Arap Denizi’ndeki deniz ekosistemi açısından giderek büyüyen bir çevre riski oluşturmasına neden oluyor.
