Kotaların Kaldırılmasıyla İhracat 10 Milyar Dolar Hedefleniyor

Türkiye Meyve Sebze Mamulleri İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Hayrettin Uçak, katma değerli üretim ve ihracatın Türkiye ekonomisi için kritik bir öneme sahip olduğunu belirterek, sektörün rekabet gücünü artıracak desteklerin yeniden hayata geçirilmesi gerektiğini ifade etti. Uçak, yaş meyve sebze ve mamul ürünlerin ihracat potansiyelinin tam olarak değerlendirilebilmesi için kotaların ve gümrük vergilerinin ilgili ülkelerle yapılacak ikili görüşmelerle azaltılması veya tamamen kaldırılması gerektiğini vurguladı.

Uçak, Ticaret Bakanı Ömer Bolat’a sektörün taleplerini içeren kapsamlı bir rapor sundu. Bu raporda, yaş meyve sebze ve mamul ürünlerin ihracatını artıracak düzenlemeler için destek talep edildi. Uçak, Türkiye’nin yaş meyve sebze ve mamul ürün ihracatının mevcutta 6,3 milyar dolar seviyesinde olduğunu, ancak gerekli desteklerin sağlanması durumunda bu rakamın kısa sürede 10 milyar dolara ulaşabileceğini ifade etti.

Uçak, işlenmiş ürünlere yönelik desteklerin yeniden devreye alınmasının önemine dikkat çekerek, bu desteklerin katma değerli üretim yapan firmaların uluslararası pazarlardaki rekabet gücünü artıracağını belirtti. “İşlenmiş ürünlere verilen DFİF desteklerinin, ambalajlı ürün bazında yeniden uygulanmasını talep ediyoruz” dedi.

Avrupa Birliği’nin kuru domates ithalatında uyguladığı 8 bin 900 tonluk kotanın sektörde büyümeyi sınırladığını ifade eden Uçak, Türkiye’nin dünya kuru domates ticaretindeki güçlü konumuna rağmen mevcut kotanın yetersiz kaldığını belirtti. “Kuru domateste dünyanın en önemli üretici ve ihracatçılarından biriyiz. Avrupa Birliği en büyük pazarımız. Geçmişte 8 bin 900 tonluk kotayı 5-6 ayda doldururken, şimdi bu kota miktarına ocak ayı içerisinde ulaşabiliyoruz” dedi.

Uçak, Türkiye’nin yıllık 300 bin ton elma ihracat kapasitesine ulaştığını ve bu artışta Hindistan’dan gelen talebin etkili olduğunu vurguladı. Mısır’dan gelen elma talebinde de artış olduğunu belirten Uçak, Mısır’ın Türkiye’den elma ithalatına yüzde 40 gümrük vergisi uyguladığını, bu durumun ihracatçıların rekabet gücünü olumsuz etkilediğini ifade etti. Mısır’a elma ihracatında gümrük vergisinin kaldırılması ya da düşürülmesi için iki ülke arasında müzakerelerin yapılmasını talep ettiklerini söyledi.

Uçak, ayrıca Ukrayna’ya domates ihracatında uygulanan yüzde 10 gümrük vergisinin yanı sıra 2025 yılında başlayacak olan anti-damping vergilerinin de ihracatı olumsuz etkilediğini belirtti. Bu konunun yeniden gözden geçirilmesi için iki ülke arasında müzakerelerin yapılmasını istediklerini ifade etti. Türkiye’nin salça ürünleri konusunda da Avrupa Birliği’nde kotaların artırılmasının kritik öneme sahip olduğunu hatırlattı.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın sektör taleplerine duyduğu ilginin önemli olduğunu belirten Uçak, Bakan’ın bu konuları mevkidaşlarıyla gündeme getireceğini ve çözüm için çaba göstereceğini ifade etti. Uçak, “Sektörümüzün sorunlarının çözümü ve ihracatımızın artırılması amacıyla temaslarımızı sürdüreceğiz” dedi.

2025 yılında yaş meyve sebze ve mamul ürün ihracatının 6,3 milyar dolara ulaştığını hatırlatan Uçak, 2026 yılının ilk beş ayında güçlü bir büyüme performansı sergilendiğini belirtti. 2026 yılının ocak-mayıs döneminde sektörün toplam ihracatının yüzde 18 artışla 2 milyar 384 milyon dolardan 2 milyar 815 milyon dolara yükseldiğini ifade eden Uçak, hava koşullarının üretime olumlu yansımasının da etkisiyle yılın ikinci yarısında ihracat artışının devam etmesini beklediklerini söyledi. Uçak, “Üretim gücümüz, ürün çeşitliliğimiz ve ihracat pazarlarımızdaki etkinliğimizle 2026 yılını 7,5 milyar dolarlık ihracat hacmiyle tamamlayabileceğimize inanıyoruz. Kotaların kaldırılması ve gümrük vergilerinin düşürülmesi halinde ise orta vadede 10 milyar dolarlık ihracat hedefi ulaşılabilir bir hedef olacaktır” şeklinde konuştu.