Türkiye’ye Yasa Dışı Yolla Getirilen 4.200 Ton Tekstil Atığına El Konuldu
Türkiye’ye yasa dışı yollarla getirilen 4.200 ton tekstil atığına el konuldu. Soruşturma, çevre düzenlemelerine aykırı faaliyetleri ortaya çıkardı.
Avrupa Yolsuzlukla Mücadele Ofisi (OLAF) öncülüğünde, İtalya’daki Carabinieri birimleri ve Türk gümrük yetkililerinin iş birliğiyle gerçekleştirilen bir soruşturmada, İtalya’dan Türkiye’ye yasa dışı yollarla gönderilen yaklaşık 4.200 ton tekstil atığı tespit edildi. Euronews’in haberine göre, OLAF, şüpheli sevkiyatları belirleyerek Türk yetkilileri bilgilendirdi ve varış noktasında yapılan kontrollerde yasa dışı gönderimler gün yüzüne çıkarıldı.
Yapılan incelemeler, yüksek oranda akrilik lif içeren tekstil atıklarının yasa dışı sevkiyatına odaklandı. Bu tür sentetik atıkların çevrede 200 yıla kadar kalabilmesi ve geri dönüşüm süreçlerinin karmaşık olması, bertaraf işlemlerinin sıkı çevre düzenlemeleri ve yüksek maliyetler gerektirmesine neden oluyor. Yetkililer, çevre mevzuatını aşmayı hedefleyen bu yasa dışı operasyonun yüksek kazanç sağladığını vurguladı. Soruşturmacılar, atık sevkiyatlarının bu yükümlülüklerden kaçınmak amacıyla yanlış etiketlenerek gerçekleştirildiğini tespit etti.
OLAF Genel Direktörü Petr Klement, “Belirli türde tekstil atıklarının geri dönüşüm maliyetlerini ya da çevre düzenlemelerine uyum yükümlülüğünü yasa dışı yollarla ortadan kaldıran bu tür düzenekler, örgütlü şebekeler için önemli bir yasa dışı kazanç kapısı oluşturuyor” açıklamasında bulundu. Klement, soruşturmanın çevre suçlarıyla mücadelede uluslararası iş birliğinin önemini vurguladığını belirtti.
Binlerce Ton Tekstil Atığı Daha Tespit Edildi
İlk belirlemelere göre, tespit edilen 4.200 ton tekstil atığına ek olarak, Türkiye’de çevre mevzuatına uygun olmadığı iddia edilen bir geri dönüşüm tesisine bağlı depoda yaklaşık 2.100 ton daha tekstil atığı bulundu. Ayrıca, ayrı bir sevkiyatla ülkeye getirilen başka bir tekstil atığı yığınına da ulaşıldı. OLAF’ın açıklamasına göre, İtalya kaynaklı ve aynı sahtekârlık şemasıyla bağlantılı ilave 768 ton tekstil atığı, yanlış etiketlenmiş halde Mersin Limanı’nda depolanmış olarak bulundu.
Operasyon, İtalya’da yaptırımları da beraberinde getirdi. OLAF’ın verdiği bilgilere göre, Carabinieri ekipleri bu hafta Brescia’daki bir iş kompleksine baskın düzenleyerek, şüpheli ihracatlarla bağlantılı olduğu değerlendirilen tesislere ve operasyonda kullanılan kamyon filosuna el koydu. Yaklaşık 12 milyon euro değerindeki mali varlıklara da tedbir uygulandı.
AB Üyesi Beş Ülkeden Ultra Hızlı Modaya Karşı Çağrı
Bu operasyon, Avrupa’da tekstil atıklarının sınır ötesi hareketine yönelik denetimlerin sıkılaştırıldığı bir dönemde gerçekleştirildi. Avrupa Komisyonu, atıkların yeniden kullanılabilir ürün olarak yanlış etiketlenerek yurt dışına gönderilmesini önlemeyi amaçlayan yeni tekstil atığı yönetimi kurallarını 2025 yılında yürürlüğe koymayı planlıyor. Fransa’nın öncülüğünde bir araya gelen beş Avrupa Birliği üyesi ülke, Komisyonun daha ileri adımlar atmasını sağlamak amacıyla kısa süre önce ultra hızlı modaya karşı koordineli bir girişim başlattı.
Bu ülkeler, hızla büyüyen ultra hızlı moda modelinin çevresel hedefleri tehdit ettiğini ve atık yönetim sistemleri üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu belirtiyor. Çin merkezli Shein ve Temu gibi platformlardan Avrupa pazarına giren ultra hızlı moda ürünlerindeki artışa dikkat çeken ülkeler, “Çevrim içi platformlar üzerindeki denetim ve kontrolü güçlendirin, piyasa gözetimini artırın ve Döngüsel Ekonomi Yasası ile Piyasa Gözetimi Tüzüğü kapsamındaki uygulama boşluklarını kapatın” çağrısında bulundu. Ayrıca, Avrupa Birliği’nin tekstil atığı kuralları kapsamında ilave performans gerekliliklerinin getirilmesi ve kapalı devre geri dönüşüm sistemine geçişin desteklenmesi talepleri de iletildi.
Fransa Ekolojik Dönüşüm Bakanı Monique Barbut, 25 Haziran’da çevre bakanlarının katılımıyla gerçekleştirilen toplantıda, “Bu alanda görece ilerideyiz ve kendi deneyimimizi, ayrıca Avrupa’nın bu konuda da nasıl birlikte ilerleyebileceğini paylaşabilmekten memnuniyet duyuyoruz,” dedi.
