2025’te Türkiye’nin Doğurganlık Hızı 1,42 Olarak Belirlendi
TÜİK’in verilerine göre Türkiye’nin 2025 doğurganlık hızı 1,42 olarak kaydedildi. Doğurganlık oranları il bazında değişiklik gösteriyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ait doğum istatistiklerini açıkladı. Bu verilere göre, 2025 yılında Türkiye’de doğan bebek sayısı 895 bin 374 olarak kaydedildi. Geçtiğimiz yıl doğan bebeklerin %51,4’ü erkek, %48,6’sı ise kız olarak belirlendi.
Bir kadının doğurganlık döneminde (15-49 yaş arası) doğurabileceği ortalama çocuk sayısını ifade eden toplam doğurganlık hızı, 2001 yılında 2,38 çocukken, 2014 yılından itibaren sürekli bir düşüş göstermiş ve 2025’te 1,42 çocuk seviyesine gerilemiştir. Bu durum, son dokuz yıldır nüfus yenilenme düzeyi olarak kabul edilen 2,1’in altında kalındığını ortaya koymaktadır.
Geçen yıl en yüksek doğurganlık hızı 3,15 çocuk ile Şanlıurfa’da kaydedilirken, bunu 2,53 ile Şırnak ve 2,23 ile Mardin takip etti. En düşük doğurganlık hızı ise 1,09 çocuk ile Bartın’da görüldü. Bu ilin ardından 1,1 çocuk ile İzmir, 1,11 çocuk ile Eskişehir, Ankara ve Zonguldak geldi.
Toplam doğurganlık hızının 2017 yılında nüfus yenilenme seviyesinin altına düştüğü gözlemlenmişti. O yıl 57 ilde toplam doğurganlık hızı 2,1’in altında iken, 2025 yılında bu sayı 76’ya yükseldi. 2017’de toplam doğurganlık hızı 1,5’in altında olan il sayısı 4 iken, 2025’te bu sayı 59’a ulaştı. 3 çocuk ve üzerinde doğurganlık hızı olan il sayısı ise 2017’de 10 iken, 2025’te sadece Şanlıurfa olarak kaydedildi.
Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkeler arasında toplam doğurganlık hızı, 2024 yılında ortalama 1,34 çocuk olarak belirlendi. 27 AB ülkesinin doğurganlık hızları incelendiğinde, en yüksek oran Bulgaristan’da 1,72 çocuk, en düşük oran ise Malta’da 1,01 çocuk olarak kaydedildi. Türkiye, 2025 yılında binde 1,42 çocuk ile AB ülkeleri arasında 11. sırada yer aldı.
Eğitim seviyesinin doğurganlık hızı üzerindeki etkisi de dikkat çekici. 2025 yılında ilkokul mezunu annelerin toplam doğurganlık hızı 2,51 çocuk iken, yükseköğretim mezunu anneler için bu oran 1,24 çocuk olarak kaydedildi. Ayrıca, Mekansal Adres Kayıt Sistemi (MAKS) kullanılarak yapılan yeni sınıflama ile 2025’te kırsal alanlarda toplam doğurganlık hızı 1,75 çocuk, orta yoğunlukta kentlerde 1,53 çocuk ve yoğun kentlerde ise 1,33 çocuk olarak belirlendi.
Bin nüfus başına düşen doğum sayısını ifade eden kaba doğum hızı, 2001 yılında binde 20,3 iken, 2025’te bu oran binde 10,4’e geriledi. Bu durum, doğum oranlarının zamanla nasıl değiştiğini göstermektedir.
Yaşa özel doğurganlık hızı ise 2001 yılında 20-24 yaş grubunda binde 144 iken, 2025 yılında 25-29 yaş grubunda binde 96 olarak kaydedildi. Bu, doğurganlığın daha ileri yaşlarda gerçekleştiğini göstermektedir. Adölesan doğurganlık hızı, 15-19 yaş grubunda 2001’de binde 49 iken, 2025’te binde 9’a düştü.
Annenin son iki doğumu arasındaki ortalama süre 2020’de 4,6 yıl iken, 2025’te 4,8 yıla çıkmıştır. 2025’te ikinci doğumunu gerçekleştiren annelerin ilk doğumları ile bu doğumları arasındaki ortalama süre 4,3 yıl olarak kaydedilirken, üçüncü doğumunu yapan annelerin ikinci doğumları ile arasındaki süre ise 5,5 yıl olmuştur. En uzun süre Kırklareli’de 5,5 yıl olarak belirlenirken, en kısa süre ise Şanlıurfa’da 2,7 yıl olarak kaydedildi.
Doğum yapan annelerin ortalama yaşı 2001’de 26,7 iken, 2025’te 29,4 olarak belirlendi. İlk doğumunu gerçekleştiren annelerin ortalama yaşı ise 27,5 oldu. 2025’te ilk doğumda ortalama anne yaşı en yüksek olan il 29 ile Artvin olurken, en düşük ortalama anne yaşı 24,4 ile Şanlıurfa’da görüldü.
Çoğul doğum sayısı 2025 yılında 29 bin 60 olarak kaydedildi. Doğumların %3,3’ü çoğul doğum olarak gerçekleşti ve bunların %96,8’i ikiz, %3,1’i üçüz, %0,1’i ise dördüz ve daha fazla bebek olarak belirlendi. 2015 yılında doğumların %36,1’i ilk doğum, %31,9’u ikinci doğum, %18,2’si üçüncü doğum ve %12,8’i dördüncü ve üzeri doğum olarak gerçekleşirken, 2025’te bu oranlar sırasıyla %42,8, %30,5, %15,5 ve %10,8 olarak kaydedildi.
