The Economist’ten Yapay Zeka Uyarısı: Geleceğe Dikkat!

Yapay zekanın uzun vadede iş gücü piyasasında önemli değişimlere neden olabileceği konusunda uyarılar yapıldı. Mevcut verilere göre kitlesel iş kaybı henüz doğrulanmamış olsa da, teknolojik gelişmelerin toplumsal sorunları, gelir eşitsizliğini ve siyasi riskleri artırma potansiyeli bulunuyor. The Economist dergisi, ChatGPT’nin 2022’de piyasaya sürülmesinin ardından küresel yapay zeka yarışının hızlandığını belirtti. Dergide, yapay zeka şirketlerinin yöneticilerinin uzun süredir büyük çaplı iş kayıpları konusunda endişelerini dile getirdiği ifade edildi. ABD’de yapılan anketler, her on kişiden yedisinin yapay zekanın iş bulmayı zorlaştıracağına inandığını, yaklaşık üçte birinin ise işini kaybetme korkusu taşıdığını gösteriyor. Özellikle bilgisayar programcılığı alanında üniversite mezunlarına yönelik iş ilanlarında bir gerileme olduğu kaydedildi. Tarihsel olarak, teknolojik ilerlemelerin toplam iş gücü talebini ortadan kaldırmadığı, ancak gelecekte bunun garanti olmadığı vurgulandı. Sanayi Devrimi dönemindeki ‘Engels duraklaması’ etkisinin geçmişte düşündüğümüzden daha sınırlı kaldığı, tarihin geleceğe dair güvenilir bir rehber olmayabileceği ifade edildi. Yapay zeka modellerinin bir yıl öncesine göre daha karmaşık yazılım görevlerini yerine getirebildiği ve şirketlerin bu alandaki yatırımlarını artırdığı belirtildi. Örneğin, Anthropic’in yıllık gelirinin haziran sonunda yaklaşık 50 milyar dolara ulaşması bekleniyor. The Economist, mevcut iş gücü verilerinin yapay zekanın büyük çaplı iş kaybına neden olduğuna dair kesin kanıt sunmadığını, ancak teknolojinin gelişim hızının göz ardı edilmesinin risk taşıyabileceğini dile getirdi. Yapay zeka ve robotların daha yetenekli hale gelmesiyle işlerin niteliği ve ücret düzeylerinin garanti altında olmayabileceği ifade edildi. Goldman Sachs’ın tahminlerine göre, veri merkezlerinin ABD elektrik talebindeki payının 2025’te yüzde 4,1’den 2027’de yüzde 8,5’e çıkması öngörülüyor. Ayrıca, yapay zeka şirketlerinin arazi ve enerji fiyatlarını artırmasının çalışan gelirlerinin satın alma gücü üzerinde baskı oluşturabileceği vurgulandı. Dergi, yapay zekanın neden olduğu sınırlı iş kayıplarının bile büyük siyasi sonuçlar doğurabileceğini savundu. 1999-2011 yılları arasında Çin’in küresel ticaret sistemine girişi, yaklaşık 2 milyon Amerikalının işini kaybetmesine yol açmış ve bu durum Donald Trump’ın yükselişine katkıda bulunmuştur. Yapay zeka tehdidi altındaki beyaz yakalı çalışanların siyasi ve toplumsal etkisinin, mavi yakalı işçilerden daha fazla olduğu ifade edildi. Küçük ölçekli işten çıkarmaların bile teknoloji karşıtı büyük toplumsal tepkilere yol açabileceği, veri merkezlerine yönelik yerel muhalefetin gelecekteki toplumsal çatışmaların habercisi olabileceği belirtildi. Bazı ekonomistler, sermaye üzerindeki vergilerin artırılması ve emek üzerindeki vergilerin azaltılması çağrısında bulunurken, bazı aktivistlerin veri merkezlerine özel vergi önerileri gündeme geldi. Dergi, teknolojiyi engellemenin doğru bir çözüm olmadığını savunarak, yapay zekanın hastalıklarla mücadele, iklim değişikliği ve yoksulluk gibi alanlarda önemli faydalar sağlayabileceğini belirtti. 19. yüzyıldaki Luddit hareketinin tekstil otomasyonunu durdurması halinde dünyanın bugün daha kötü durumda olacağı görüşü dile getirildi. Dergideki analizde, gelir dağılımını yeniden düzenleyen politikaların daha önemli hale geleceği ifade edildi. Danimarka’daki aktif iş gücü politikalarının işsizlik sürelerini azalttığı, kamu destekli ücret sigortası sistemlerinin çalışanların yeni işlere geçişini kolaylaştırabileceği belirtildi. Dergi, tamamen yapay zeka odaklı bir ekonomide insanların yalnızca uyum desteğine değil, doğrudan hayatta kalma desteğine ihtiyaç duyabileceğini savundu. Güney Kore’de bir başkanlık danışmanının yapay zeka şirketlerinden vatandaşlara temettü dağıtılması fikrini gündeme getirmesi sonrasında borsa yüzde 5 düştü. ABD’de bazı siyasetçilerin vatandaşlara yapay zeka şirket hissesi verilmesini tartıştığı ve yapay zeka şirketlerinde kısmi kamulaştırma seçeneğinin gündeme geldiği belirtildi. The Economist, hükümetlerin kesin kanıt bekleyerek sosyal güvenlik ağlarını kurmayı geciktirmesi durumunda geç kalınabileceği konusunda uyardı.