İran tankerleri Sri Lanka açıklarında ikmal bekliyor

İran tankerleri, ABD baskısı nedeniyle Sri Lanka açıklarında bekliyor. Yakıt, yiyecek ve tatlı su azılırken ikmal şirketleri yaptırım riski taşıyor.

İran tankerleri, ABD’nin İran petrolüne yönelik yaptırım baskısının ikmal hizmetlerine de uzanması nedeniyle Sri Lanka açıklarında bekleyişini sürdürüyor. Yaklaşık 20 boş tankerin yakıt, yiyecek ve tatlı su stoklarının azaldığı bildirildi.

Yüklerini boşalttıktan sonra İran limanlarına dönemeyen gemiler, Sri Lanka’nın güneybatı kıyısından yaklaşık 15 mil açıkta, makineleri durdurulmuş halde bulunuyor. ABD’nin Sri Lanka’ya bu gemilere ikmal yapılmasını önlemek için baskı uyguladığı, yardım sağlayan ülke ve şirketlerin ise yaptırım tehdidiyle karşı karşıya kaldığı belirtildi.

Tankerler, İran petrolünü Asya’ya taşıdıktan veya başka gemilere aktardıktan sonra yeni yük almak üzere İran’a geri dönemiyor. Çoğunlukla Çin’de yüklerini boşaltan gemilerin denizde beklediği, Sri Lanka açıklarındaki tankerlerin neredeyse tamamının, Malezya çevresindekilerin ise büyük bölümünün yüksüz olduğu aktarıldı. İran petrolüyle bağlantılı diğer gemiler de Malezya’nın Johor bölgesinin doğusundaki gemiden gemiye aktarım sahasında toplanıyor.

Sri Lanka açıklarında 20 tanker izleniyor

ABD merkezli United Against Nuclear Iran’ın 30 Eylül tarihli izleme raporunda, Sri Lanka açıklarında bulunan 20 boş İran bayraklı tankerin isimleri ve IMO numaraları yayımlandı. Listede Dream II, Stream, Huge, Amber, Felicity ve Deep Sea adlı gemiler de yer aldı.

Rapora göre tankerlerin çoğu 23 Ağustos’tan itibaren Galle demirleme sahasından ayrılarak Sri Lanka çevresinde beklemeye başladı. 29 Eylül itibarıyla birçok geminin kıyı boyunca daha kuzeydeki bir demirleme alanına geçtiği ve konumlarını AIS sistemi üzerinden aralıklı biçimde duyurduğu belirtildi. Malezya çevresindeki İran bağlantılı gemiler ise ayrı bir grup olarak izleniyor.

Sri Lanka Dışişleri Bakanı Vijitha Herath, 8 Eylül’de ülke çevresinde 47 geminin takip edildiğini, ancak bunların tamamının İran’a ait olmadığını açıklamıştı. Herath, İran gemilerinin Sri Lanka karasuları dışında bulunduğunu ve bu gemilerin ülke sularına girmesi için herhangi bir talep ya da izin olmadığını söylemişti. ABD’nin Colombo Büyükelçiliğinin gemiler hakkında Dışişleri Bakanlığını bilgilendirdiği, ardından Savunma ve Limanlar bakanlıklarının konuya ilişkin uyarıldığı kaydedilmişti.

İkmal şirketleri yaptırım baskısı altında

Sri Lanka basınında ağustos ayında yer alan haberlerde, yaptırım uygulanan gemilere hizmet veren özel şirketlerin ve işlemlere aracılık eden bankaların ABD yaptırımlarıyla karşılaşabileceği ifade edildi. Limanlar ve Sivil Havacılık Bakan Yardımcısı Janitha Ruwan Kodithuwakku da bu riski kabul etti.

İran petrolü ticaretiyle bağlantılı Amber tankeri 16 Temmuz’da Galle açıklarına ulaşmıştı. UANI danışmanı Charlie Brown, Malezya çevresindeki petrol aktarmalarının ardından gemilerin normal şartlarda İran’a dönmesi gerektiğini, ancak abluka nedeniyle denizde kaldığını belirtti.

ABD’nin 14 Temmuz’da ablukayı yeniden uygulamasının ardından İran petrolünün taşıma zincirinde de aksamalar yaşandı. Kpler, Vortexa ve TankerTrackers.com verilerine dayanan incelemeye göre, bu tarihten eylül başına kadar İran ham petrolünü taşıyan yeni yükler Hürmüz Boğazı’ndan geçerek Çin’e ulaşamadı. İran, Asya’daki yüzer depolarda bulunan petrolünü satmayı sürdürürken bu stokları yeni sevkiyatlarla yenileyemedi.

Vortexa analisti Claire Jungman, eylül başında Sri Lanka açıklarında İran petrol ticaretiyle bağlantılı 27 yaptırımlı tankerin balastta beklediğini açıklamıştı. Yüklerini boşaltan gemilerin İran’a dönememesiyle başlayan sorun, son olarak yakıt ve kumanya ikmalindeki güçlüklerle daha da büyüdü.