İstanbul’da dijital seyir için 22 ülkeden uzman buluştu

İstanbul’da düzenlenen IHO–IALA çalıştayında dijital seyir, S-100 ve S-200 standartları, veri paylaşımı ve deniz emniyetinin geleceği ele alındı.

İstanbul’da düzenlenen uluslararası çalıştayda denizcilikte dijital dönüşümün temel unsurları ele alındı. Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğünün ev sahipliğinde, Uluslararası Hidrografi Örgütü (IHO) ile Uluslararası Deniz Seyir Yardımcıları Teşkilatının (IALA) iş birliğiyle gerçekleştirilen 3. Ortak IHO–IALA S-100/S-200 Geliştirme ve Gösterimi Çalıştayı, 1-4 Eylül 2026 tarihlerinde yapıldı.

InterContinental İstanbul’daki dört günlük toplantıya 22 ülkeden 70’in üzerinde uzman katıldı. Hidrografi kuruluşları, seyir yardımcılarından sorumlu kurumlar, denizcilik idareleri, uluslararası kuruluşlar, özel sektör ve akademi temsilcileri; dijital veri standartları, sistemlerin birlikte çalışabilirliği ve seyir emniyeti konularında görüş alışverişinde bulundu.

Kıyı Emniyeti Genel Müdür Yardımcısı Vekili Serhat Aytuğel, çalıştayın ardından yaptığı değerlendirmede, organizasyonun teknik iş birliğini ve dijital veri alışverişini geliştirmek açısından önemli olduğunu belirtti. Aytuğel, S-100 ve S-200 çerçeveleri kapsamında gerçekleştirilen sunum ve çalışma oturumlarının deniz emniyeti ile gerçek zamanlı seyrin geleceği açısından kritik rol oynayacağını ifade etti.

Aytuğel ayrıca, Kıyı Emniyeti olarak çalıştaya ev sahipliği yapmaktan duydukları memnuniyeti dile getirerek IALA, IHO ve Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) temsilcilerine teşekkür etti. Organizasyonun başarısında IALA ekibiyle Kıyı Emniyetinin seyir yardımcıları biriminin katkısına da dikkat çekti.

Veri standartları ve birlikte çalışabilirlik gündemdeydi

Çalıştayın ana başlıklarını uluslararası standartların uyumlaştırılması, veri kalitesi ve doğrulama süreçleri, güvenli bilgi paylaşımı ve operasyonel uygulamalar oluşturdu. Farklı kurumlar tarafından üretilen denizcilik bilgilerinin ortak dijital hizmetlerde kullanılabilmesi için gerekli teknik yaklaşım değerlendirildi.

Teknik programda S-100 standardının uygulanması ve bu standarda uyumlu Elektronik Harita Gösterim ve Bilgi Sistemlerindeki gelişmelerin yanı sıra seyir yardımcıları, Gemi Trafik Hizmetleri (VTS), elektronik haritalar ve veri ürünlerinin aynı sistem üzerinde gösterimi ele alındı. Siber güvenlik ve veri doğrulama da toplantının önemli konu başlıkları arasında yer aldı.

Program kapsamında Finlandiya’daki ilk uygulamalar, ABD’de yürütülen çalışmalar ve IHO’nun deniz denemelerinden elde edilen deneyimler de paylaşıldı. Çalışma gruplarında operasyonel ihtiyaçlar, teknik altyapı ve eğitim gereksinimleri birlikte değerlendirildi.

S-100 ve S-200 dijital seyrin temelini oluşturuyor

IHO tarafından geliştirilen S-100 Evrensel Hidrografik Veri Modeli, farklı denizcilik verilerinin ortak bir teknik yapı içinde tanımlanmasını amaçlıyor. IALA’nın sorumluluğundaki S-200 ürün ailesi ise seyir yardımcıları, gemi trafik hizmetleri, konumlandırma ve haberleşme gibi alanlara ilişkin S-100 uyumlu ürün tanımlarını kapsıyor.

Bu standartların yaygınlaşmasıyla elektronik seyir haritalarının derinlik, su seviyesi, akıntı ve seyir uyarıları gibi farklı bilgi katmanlarıyla birlikte kullanılması hedefleniyor. S-100 tabanlı hizmetlerin, denizcilere gerçeğe yakın zamanlı güncellemeler sunarak durumsal farkındalık ve karar alma süreçlerini desteklemesi bekleniyor.

S-101 elektronik seyir haritalarını, S-102 batimetrik yüzey ve derinlik bilgilerini, S-104 seyirde kullanılacak su seviyesi verilerini, S-111 yüzey akıntılarını ve S-124 seyir uyarılarını kapsıyor. S-201 seyir yardımcılarıyla ilgili bilgileri, S-211 liman uğrağı mesajlarını, S-212 ise VTS dijital bilgi hizmetlerini içeriyor.

Ürünlerin geliştirme aşamaları aynı seviyede bulunmuyor. IALA’nın yayımladığı durum bilgilerine göre S-201’in 2.0.0 sürümü uygulamaya hazır durumdayken S-211 inceleme aşamasındaki taslak, S-212 ise geliştirme sürecindeki ürün olarak gösteriliyor.

VTS ve liman operasyonları için yeni veri yapıları

Çalıştaya katılan Dmitry Rostopshin, İstanbul’daki toplantıların özellikle birlikte çalışabilirlik, veri kalitesi ve dijital denizcilik hizmetlerinin VTS operasyonlarında kullanılmasına ilişkin yararlı görüşmeler yapılmasını sağladığını belirtti. Rostopshin, organizasyona katkı sunan IALA, IHO ve Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğüne teşekkür etti.

Marine Exchange of the San Francisco Bay Region İcra Direktörü Scott Humphrey ise denizcilikte bilgi paylaşımının geçmişten bugüne taşıdığı öneme dikkat çekti. Humphrey, kuruluşunun 1849’dan bu yana denizcilik verilerini topladığını, işlediğini ve ilgili taraflara aktardığını ifade etti.

Humphrey, S-211 gibi liman uğrağı mesajlaşma standartlarının liman operasyonlarında önem taşıyan bilgilerin ortak bir formatla paylaşılmasına katkı sağlayacağını kaydetti. Kuruluşunun da IALA ve IHO iş birlikleriyle yeni veri yapılarını öğrenmeye ve yazılım platformunu operasyonel ihtiyaçlara uyarlamaya çalıştığını aktardı.

S-100 geçişinde yeni dönem

İstanbul’daki toplantı, S-100 ürünlerinin uygulamaya alınmaya başlandığı bir dönemde gerçekleştirildi. IHO’nun açıklamasına göre birinci aşama S-100 ürün tanımları Ocak 2026’da yürürlüğe girdi. Böylece söz konusu ürünlerin operasyonel sürümlerinin hazırlanması, test edilmesi ve kullanıma sunulması için yeni bir aşamaya geçildi.

IMO takvimine göre S-100 ürünlerini destekleyen güncellenmiş ECDIS performans standartları, 1 Ocak 2026’dan itibaren yeni kurulumlarda gönüllü olarak uygulanabiliyor. Bu standartların 1 Ocak 2029’dan itibaren tüm yeni ECDIS kurulumlarında geçerli olması öngörülüyor. Takvim, mevcut cihazların 2029’da toplu şekilde değiştirilmesini zorunlu kılmıyor.

Çalıştay, dijital seyir hizmetlerinin yalnızca yeni veri standartlarına bağlı olmadığını da ortaya koydu. Uyumlu veri üretimi, bilgilerin doğru biçimde gösterilmesi, güvenli paylaşım ve kullanıcıların eğitimi, sistemlerin deniz emniyetine katkı sunmasında belirleyici unsurlar olarak öne çıktı.