Hizmet ticareti açığı turizm ve lojistik dışında büyüdü
Türkiye’nin hizmet ihracatı 2025’te 124,88 milyar dolara yükseldi. Ancak turizm ve taşımacılık dışındaki hizmet ticareti açığı 10,87 milyar dolara çıktı.
Türkiye ekonomisinde hizmetler, 2016-2025 döneminde dış ticaret dengesini destekleyen başlıca alanlardan biri oldu. Türkiye İstatistik Kurumu’nun Uluslararası Hizmet Ticareti İstatistikleri’ne göre, hizmet ihracatı 2016’da 51,38 milyar dolar seviyesindeyken 2025’te yüzde 143 artışla 124,88 milyar dolara yükseldi. Aynı dönemde hizmet ithalatı da yüzde 138 artarak 26 milyar dolardan 61,89 milyar dolara çıktı. Böylece hizmet ticaretindeki net fazla 25,38 milyar dolardan 62,99 milyar dolara ulaştı.
Bu genişlemenin temelinde seyahat ve taşımacılık sektörleri yer aldı. Seyahat hizmetleri ihracatı 23,79 milyar dolardan 60,04 milyar dolara çıkarken, bu alandaki net fazla 18,81 milyar dolardan 51,07 milyar dolara yükseldi. Taşımacılık ihracatı ise 19,73 milyar dolardan 42,57 milyar dolara ulaştı; sektörün net fazlası 12,68 milyar dolardan 22,79 milyar dolara çıktı. İki sektör, 2025 yılında toplam hizmet ihracatının yüzde 82,2’sini oluşturdu.
Ancak turizm ve lojistik dışarıda bırakıldığında tablo tersine dönüyor. Bu iki alan hariç hesaplanan hizmet ticareti açığı, 2016’da 6,11 milyar dolar iken 2025’te yüzde 77,9 artarak 10,87 milyar dolara yükseldi. Açık, 2016-2023 döneminde 5,3 milyar ila 6,6 milyar dolar arasında seyrederken 2024’te 7,74 milyar dolara, 2025’te ise 10,87 milyar dolara çıktı.
Katma değerli hizmetlerde açık derinleşti
Hizmet ticareti açığı özellikle teknoloji ve yüksek katma değer içeren kalemlerde belirginleşti. Lisans, patent, marka ve yazılım kullanım ödemelerini kapsayan fikri mülkiyet haklarında net açık, 2016’daki 1,79 milyar dolardan yüzde 135,8 artışla 2025’te 4,23 milyar dolara ulaştı. Sigorta ve emeklilik hizmetlerindeki açık 1,06 milyar dolardan 2,52 milyar dolara yükselirken, danışmanlık ve araştırma-geliştirme gibi faaliyetleri içeren diğer iş hizmetlerinde de 2,60 milyar dolarlık açık oluştu.
Olumlu ayrışma ise telekomünikasyon, bilgisayar ve bilgi hizmetlerinde görüldü. Yazılım ve bilişim hizmetleri ihracatı 2016’da 1,05 milyar dolar seviyesindeyken 2025’te yüzde 537,8 artışla 6,72 milyar dolara çıktı. Bu gelişme, söz konusu alandaki kronik dış ticaret açığının kapanma aşamasına gelmesini sağladı.
Hizmet ihracatında ABD ilk sırada
Seyahat kalemi hariç tutulduğunda Türkiye’nin en fazla hizmet ihracatı yaptığı ülke ABD oldu. ABD’ye yönelik hizmet ihracatı 2016’daki 2,22 milyar dolardan 2025’te 8,34 milyar dolara yükseldi. Almanya 7,45 milyar dolarla ikinci, Birleşik Krallık 4,3 milyar dolarla üçüncü, Rusya ise 3,2 milyar dolarla dördüncü sırada yer aldı.
Türkiye’nin ABD ile hizmet ticaretindeki net fazlası aynı dönemde 228,7 milyon dolardan 3,96 milyar dolara çıktı. Almanya ile verilen net fazla da 3,25 milyar dolara ulaştı.
Hizmet ithalatında İrlanda öne çıktı
Hizmet ithalatında 6,67 milyar dolarla İrlanda ilk sırada yer aldı. Bu ülkeyi 4,80 milyar dolarla Birleşik Krallık ve 4,38 milyar dolarla ABD izledi. Türkiye’nin seyahat dışındaki en yüksek hizmet ticareti açığı ise 5,46 milyar dolarla İrlanda karşısında oluştu.
Bu sonuçta Google, Apple, Meta ve Microsoft gibi teknoloji şirketlerinin Avrupa merkezlerinin İrlanda’da bulunması etkili oldu. Türkiye’den yapılan yazılım, bulut hizmetleri ve dijital reklam ödemeleri hizmet ticareti istatistiklerinde İrlanda’ya kaydedildi. Ayrıca Türk deniz ticaret filosunun uluslararası tescilde kullandığı elverişli bayrak uygulamaları nedeniyle Liberya ile 1,79 milyar dolar, Panama ile 1,32 milyar dolar net hizmet ticareti açığı verildi.
