Hazine arazilerinde ilan şartı bazı kurumlar için kalkıyor
Hazine arazilerinde yeni dönem başladı. Sermayesinin en az yüzde 15’i kamuya veya Türkiye Varlık Fonu’na ait kurumlara ilan olmadan izin verilebilecek.
Hazine arazilerinde kullanım ve irtifak hakkı süreçlerini değiştiren yeni düzenleme yürürlüğe girdi. Milli Emlak Genel Tebliği’nde yapılan değişiklikle, belirli kamu bağlantılı kurum ve kuruluşların Hazine taşınmazları için ilan yapılmadan doğrudan kullanma izni alabilmesine veya irtifak hakkı kurabilmesine imkan tanındı.
24 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 426 sıra numaralı tebliğle, mevcut düzenlemenin “İhale usulü” bölümüne iki yeni kuruluş grubu eklendi. Bunlardan biri, sermayesinin en az yüzde 15’i Türkiye Varlık Fonu’na veya Hazine’ye ait olan kurum ve kuruluşları kapsıyor.
Ancak sermaye payının bu seviyede olması tek başına yeterli sayılmayacak. Hazine taşınmazının, ilgili kurumun kuruluş kanunu, kararname, tüzük, senet ya da Ticaret Sicili Gazetesi’nde yayımlanan ana sözleşmesinde belirtilen asli faaliyetler için kullanılması gerekecek. Böylece taşınmaz ile kuruluşun temel faaliyet alanı arasındaki doğrudan bağ korunacak.
Belirli kuruluşlara ilan olmadan işlem imkanı
Mevcut uygulamada Hazine taşınmazları üzerinde kullanma izni verilmesi veya irtifak hakkı tesis edilmesi genel olarak ilan sonrasında pazarlık usulüyle yapılan ihaleyle gerçekleştiriliyor. Tebliğde belirtilen istisna kapsamındaki kuruluşlar içinse bu süreç farklı işleyecek.
Yeni eklenen kurumlar, şartları karşılamaları halinde Devlet İhale Kanunu’nun ilan hükümlerine tabi tutulmadan doğrudan kullanma izni alabilecek ya da taşınmaz üzerinde irtifak hakkı kurabilecek. Düzenleme mülkiyet devri anlamına gelmiyor; yalnızca kullanım hakkı verilmesi ve irtifak hakkı kurulmasına ilişkin yöntemi değiştiriyor.
Kapsam yalnızca Türkiye Varlık Fonu veya Hazine ortaklığı bulunan kuruluşlarla sınırlı tutulmadı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı, ilgili ve ilişkili kurumlar ile bunların iştirakleri de düzenlemeye dahil edildi. Özel kanunlar veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kurulmuş, tüzel kişiliğe sahip kurum ve kuruluşlar da aynı kapsamda değerlendirilecek.
Bu kuruluşların Hazine taşınmazlarını yalnızca kuruluş belgelerinde yer alan asli faaliyetleri doğrultusunda kullanması gerekecek. Böylece doğrudan işlem yapılabilecek kuruluşların kapsamı, klasik kamu kurumlarının yanı sıra kamu bağlantılı şirket ve iştirakleri de içine alacak şekilde genişletildi.
Aynı taşınmaz için birden fazla başvuru olursa ihale yapılacak
İlan yapılmadan başvuru imkanı, aynı taşınmazın otomatik olarak ilk başvurana verileceği anlamına gelmiyor. Birden fazla uygun kuruluşun aynı taşınmazı talep etmesi halinde, başvuru sahipleri arasında pazarlık usulüyle ihale düzenlenecek.
Kullanma izni veya irtifak hakkı, ihale sonucunda en yüksek bedeli teklif eden kuruluşa verilecek. Bu nedenle düzenleme belirli kuruluşlar bakımından ilan zorunluluğunu kaldırsa da, aynı taşınmaz üzerindeki birden fazla talep için fiyat rekabeti devam edecek.
Hazine taşınmazlarında doğrudan izin uygulaması daha önce de bazı yatırım ve faaliyet alanları için geçerliydi. Enerji yatırımları, belirli endüstri bölgesi projeleri, savunma ve havacılık alanındaki bazı yatırımlar ile kamu yararına faaliyet gösteren kuruluşlar mevcut istisnalar arasında yer alıyordu.
2021’de yapılan düzenlemeyle, en az 100 milyon dolar karşılığı yatırım yapmayı, yatırım faaliyete başladıktan sonra beş yıl boyunca en az 100 kişiyi istihdam etmeyi ve yatırımın en az yüzde 20’sini öz kaynakla karşılamayı taahhüt eden yatırımcılar da bu kapsam içine alınmıştı.
Yeni düzenleme ise yatırım tutarından ziyade kuruluşun Hazine veya Türkiye Varlık Fonu ile olan sermaye bağını ve taşınmazı asli faaliyetinde kullanma şartını esas alıyor.
