Gelişen Piyasalarda Petrol Fiyatları Yüksek, İyimserlik Devam Ediyor
Petrol fiyatlarının 100 doların üzerinde kalmasına rağmen, gelişen piyasalarda teknoloji ve Çin kaynaklı iyimserlik sürüyor.
Petrol fiyatlarının 100 dolar seviyesinin üzerinde seyretmesi ve Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimler, gelişen piyasalarda baskı oluşturuyor. Ancak, yatırımcıların teknoloji ve özellikle Çin kaynaklı iyimserliği, piyasaların desteklenmesine katkı sağlıyor.
Gelişen piyasa varlıkları, yüksek enerji fiyatları ve artan jeopolitik riskler nedeniyle haftanın sonuna doğru değer kaybı yaşadı. Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat kısıtlamaları ve ABD-İran müzakerelerinin başlamamış olması, petrol fiyatlarını varil başına 100 doların üzerinde tutmaya devam etti. Bu durum, küresel ekonomide yavaşlama risklerini yeniden gündeme getirirken, yatırımcıların risk iştahını da kısıtladı.
MSCI gelişen piyasalar hisse senedi endeksi yüzde 0,4 oranında gerilerken, gelişen ülke para birimleri endeksi de yüzde 0,2 düşüş kaydetti. Yatırımcıların güvenli liman olarak ABD dolarına yönelmesi, riskli varlıklar üzerindeki baskıyı artırdı.
Gelişen ülkelerde merkez bankaları, para birimlerindeki dalgalanmaları sınırlamak amacıyla müdahalelerini artırdı. Endonezya Merkez Bankası, rupideki sert değer kaybının ardından döviz piyasasına müdahale edeceğini açıkladı. Rupiah, dolar karşısında 17.315 seviyesine gerileyerek tarihi dip seviyesini gördü ve Eylül ayından bu yana en sert günlük düşüşünü yaşadı. Hindistan’da ise merkez bankasının, rupiyi desteklemek amacıyla döviz sattığı bildirildi. Ancak rupi, dolar karşısında 94 seviyesine yakın seyrederek tarihi düşük seviyelere yakın kalmaya devam etti.
Artan enerji maliyetlerinin, özellikle Hindistan’da şirket kârlılıklarını olumsuz etkilemesi bekleniyor. Bu bağlamda HSBC, Hindistan hisse senetlerine yönelik tavsiyesini “nötr” seviyeden “ağırlık azalt” seviyesine düşürdü. Ülkenin ana endeksleri gün içinde yaklaşık yüzde 0,7 geriledi.
Küresel piyasalarda dikkat çeken bir diğer unsur, jeopolitik risklere rağmen güçlü bir toparlanma eğiliminin korunması oldu. ABD ve İsrail’in Şubat ayında İran’a yönelik saldırılarının ardından düşüş yaşayan MSCI Gelişen Piyasalar Endeksi, kayıplarının büyük kısmını geri aldı. Bu durum, 2022’de Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrası yaşanan sert satış dalgasıyla karşılaştırıldığında belirgin bir ayrışmaya işaret ediyor.
2022 sonrası dönemde gelişen piyasalar giderek daha fazla teknoloji ve yapay zeka temasıyla fiyatlanıyor. Küresel yapay zeka tedarik zincirinin önemli bir bölümü Kuzey Asya’da bulunuyor. Tayvan ve Güney Kore, MSCI Gelişen Piyasalar Endeksi’nin yaklaşık yüzde 40’ını oluştururken, bu oran dört yıl önce yüzde 28 seviyesindeydi. Özellikle yarı iletken üreticileri ve çip şirketleri yatırımcı ilgisini çekmeye devam ediyor.
Piyasalardaki iyimserliğin en önemli kaynaklarından biri, Çin ekonomisinin beklenenden güçlü performansı oldu. İlk çeyrek büyüme ve sanayi üretimi verileri beklentileri aşarken, Çin’in emtia stoklama stratejisinin de bu süreçte önemli rol oynadığı görülüyor. Petrol, gıda, gübre ve sanayi metalleri gibi kritik alanlarda yapılan stoklar, Çin ekonomisinin arz şoklarına karşı daha dirençli kalmasını sağladı. Bu durum, yatırımcı güvenini destekleyen önemli bir faktör olarak öne çıkıyor.
Piyasalarda dikkat çeken bir diğer unsur ise yatırımcıların geçmiş deneyimlere dayanarak benzer krizlerde hızlı toparlanma beklentisini koruması. ABD Başkanı Donald Trump döneminde piyasalarda sıkça görülen V tipi toparlanmalar, yatırımcı davranışını şekillendirmeye devam ediyor. Bu nedenle jeopolitik riskler fiyatlansa da, piyasalarda kalıcı bir panik henüz görülmüyor.
Sonuç olarak, petrol fiyatlarındaki yükseliş ve jeopolitik riskler gelişen piyasalar üzerinde kısa vadeli baskı yaratmaya devam etse de, yapay zeka teması, Çin ekonomisinin dayanıklılığı ve yatırımcıların risk algısındaki değişim, bu piyasaların güçlü kalmasını sağlıyor. Gelişen piyasalar “düşüyor ama kırılmıyor” görüntüsü veriyor, bu da orta vadede fırsatların tamamen ortadan kalkmadığını gösteriyor.
