Zayıflayan Dolar ve Arz Endişeleri Emtia Fiyatlarını Yükseltti

Geçtiğimiz hafta emtia piyasalarında, ABD’nin mali durumu ile ilgili endişeler ve zayıflayan dolar, değerli metalleri desteklerken, Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat aksaklıkları enerji fiyatlarını yükseltti. Ayrıca, hava koşulları ve verim riskleri tarım emtialarının değer kazanmasına yol açtı.

Küresel piyasalarda haftanın başlangıcında uzun vadeli tahvil faizlerindeki artış, Orta Doğu’daki gerilimler nedeniyle risk iştahını olumsuz etkiledi. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi %4,74 seviyesine ulaşırken, 30 yıllık tahvil faizi hafta içinde %5,34’e kadar yükseldi ve haftayı %5,28’den kapattı.

ABD Hazine Bakanlığı’nın, 10-30 yıl vadeli tahvillerde likiditeyi artırmak amacıyla geri alım tutarını 2 milyar dolardan en az 4 milyar dolara çıkaracağını açıklaması, uzun vadeli faizlerde geçici bir düşüşe ve dolarda değer kaybına neden oldu.

Dolar endeksi, haftayı %0,8 düşüşle 98,8 seviyesinde tamamlayarak, dolar cinsinden fiyatlanan emtialara destek sağladı. ABD Merkez Bankası’nın (Fed) 28-29 Temmuz toplantısına ilişkin yayımlanan tutanaklar, enflasyon hedefinin altında kalması durumunda birçok yetkilinin ilave sıkılaştırma gereksinimi duyduğunu ortaya koydu.

Çin’de 17 Ağustos’ta açıklanan veriler, Temmuz ayı sanayi üretimi ve perakende satışların beklentilerin altında kalmasıyla birlikte, sabit varlık ve gayrimenkul yatırımlarındaki düşüş, baz metallere yönelik talep endişelerini artırdı.

Değerli metallerde, haftanın başında artan tahvil faizleri satış baskısı yaratırken, ABD Hazine Bakanlığı’nın geri alım kararı sonrasında uzun vadeli faizlerin ve doların gerilemesi alım taleplerini artırdı. Altın fiyatları, ABD’nin borçlanma görünümüne dair endişeler ve doların değer kaybı ile yön buldu.

Analistler, altın fiyatlarındaki artışta doların zayıflamasının önemli bir etken olduğunu belirtti. Goldman Sachs analistleri, makroekonomik politikalara karşı korunma amacıyla altın alım opsiyonlarına olan talebin arttığını vurguladı. Banka, Fed’in Temmuz ayında faiz oranlarını sabit tutmasının ve ekonomik verilerin faiz artırımı beklentilerini zayıflatmasının, New York Ticaret Borsası’ndaki spekülatif ilgiyi ve altın destekli borsa yatırım fonlarına olan talebi artırdığını bildirdi.

Gümüş, yatırım metali olarak altındaki yükselişe eşlik etti. Dolar ve uzun vadeli faizlerdeki düşüşün ardından gümüş, değerli metallere olan fon talebinin artmasıyla daha güçlü bir yükseliş gösterdi. Geçtiğimiz hafta, değerli metallerde ons bazında fiyatlar platinde %7,5, gümüşte %6,7, altında %5,2 ve paladyumda %2,6 artış kaydedildi.

Baz metallerde ise zayıflayan dolar fiyatları destek sağlarken, Çin kaynaklı talep endişeleri ve metal bazındaki değişen arz görünümü karışık bir seyir izlenmesine neden oldu. Bakır fiyatları, Londra Metal Borsası’ndaki (LME) stokların hızlı artışı ve Çin’deki zayıf ekonomik veriler nedeniyle geriledi. Alüminyum piyasasında, Körfez bölgesindeki üretim kayıpları ve Çin’in artan ihracatı fiyatlar üzerinde dengeleyici bir etki oluşturdu.

Çin’deki yüksek üretim ve hızlanan yarı mamul ihracatı, İran savaşı nedeniyle Batı piyasalarında ortaya çıkan arz açığının bir kısmını telafi ederek fiyatlar üzerindeki yukarı yönlü baskıyı sınırladı. Citi analistleri, Çin’de nihai alüminyum talebinin yılın ilk yarısında yatay seyrettiğini, üretimdeki artışın ise ihracat imkanlarını güçlendirdiğini ifade etti. Geçtiğimiz hafta baz metallerde tezgah üstü piyasada libre bazında fiyatlar çinkoda %1,8, nikelde %1,6 ve kurşunda %0,3 artarken, bakırda %0,3 geriledi. Alüminyumun fiyatı ise yatay bir seyir izledi.

Enerji fiyatlarında, Hürmüz Boğazı’ndaki düşük gemi trafiği ve İran savaşına dair diplomatik çözüm sağlanamaması etkili oldu. Boğazdaki gemi trafiğinin savaş öncesi seviyelerin altında kalması, arz endişelerini artırdı. Savaş öncesinde küresel petrol ve petrol ürünleri tüketiminin yaklaşık beşte biri bu güzergahtan geçiyordu. Sevkiyatlardaki aksamalar, enerji piyasalarında arz risk priminin yüksek kalmasına neden oldu. ABD Enerji Enformasyon İdaresi’nin (EIA) ticari ham petrol stoklarının 14 Ağustos’ta sona eren haftada 4,4 milyon varil artarak 428,8 milyon varile çıkması ise yükselişi sınırladı.

ABD’de etkili olan sıcak hava, klima kullanımını artırarak elektrik üretiminde doğal gaz talebini destekledi. Doğal gaz stokları 16 milyar fit küp artarken, bu artış 29 milyar fit küplük beş yıllık ortalamanın altında kaldı. Ancak toplam stokların beş yıllık ortalamanın 185 milyar fit küp üzerinde bulunması, fiyatlardaki yükselişi sınırladı. Geçtiğimiz hafta Brent petrolün varil fiyatı %5,9, doğal gazın İngiliz termal birimi cinsinden fiyatı da %4,5 arttı.

Tarım emtialarında ise ABD’deki ürün koşulları, ihracat talebi, Karadeniz’deki sevkiyat riskleri ve El Nino hava olayının güçlenmesi fiyatlamalarda etkili oldu. ABD Tarım Bakanlığı’nın önceki hafta yayımladığı Dünya Tarımsal Arz ve Talep Tahminleri raporunda mısır verim tahminini dönüm başına 2,3 kile, dönem sonu stok beklentisini de 137 milyon kile düşürmesi fiyatlar üzerinde etkili oldu. Soya fasulyesinde ise ABD Tarım Bakanlığı’nın Çin’e 2026-2027 sezonunda 136 bin tonluk satış yapacağını açıklaması dikkat çekti.

Pirinçte, güçlenen El Nino’nun Güney ve Güneydoğu Asya’da kuraklık riskini artırabileceğine dair değerlendirmeler arz görünümüne yönelik kaygıları artırdı. Şeker fiyatları, Hindistan’ın iç talebi karşılamak amacıyla 1 milyon ton ham şekeri gümrüksüz ithal edeceğini açıklamasıyla desteklendi. El Nino’nun Hindistan ve Tayland’daki yağışları azaltabileceğine dair tahminler de arz endişelerini artırdı. Kahve üretiminde ise Kolombiya Ulusal Kahve Üreticileri Federasyonu, aşırı yağışlar ve El Nino nedeniyle ülkenin kahve üretiminin bu yıl %8 azalarak 12,5 milyon çuvala gerileyebileceğini bildirdi. Kakaoda ise Gana Kakao Kurulu, saha araştırmasının ardından 2026-2027 mahsul tahminini 750 bin tondan 650 bin tona düşürmesi fiyatları destekledi.

Geçtiğimiz hafta Chicago Ticaret Borsası’nda işlem gören tarım emtialarında fiyatlar mısırda %5,2, pirinçte %5,1, soya fasulyesinde %4 ve buğdayda %1,5 arttı. Aynı dönemde Intercontinental Exchange’te libre bazında fiyatlar şekerde %6, pamukta %4,1 ve kahvede %3,4 artarken, kakaonun ton başına fiyatı %3,6 yükseldi.