Bankacılık Sektöründe Faiz Oranlarında Dalgalanma
Bankacılık sektörü, kredi büyüme sınırlarını korumak için faiz oranlarında sık değişiklikler yapıyor. Son gelişmeler dikkat çekiyor.
ŞEBNEM TURHAN
Bankacılık sektörü, ihtiyaç, taşıt ve ticari kredilerde aylık büyüme hedeflerini tutturabilmek adına faiz oranlarında sık ve sert değişiklikler yapma yoluna gidiyor. Bir hafta ihtiyaç kredisi faiz oranları artırılarak talep azaltılmaya çalışılırken, diğer haftalarda ticari kredilerde benzer artışlar gözlemleniyor. Merkez Bankası’nın verilerine göre, ocak ayının son haftasında ihtiyaç kredisi faizleri yaklaşık 8 puan düşerek %56,37 seviyesine gerilerken, ticari kredi faizleri ise aynı dönemde 6 puanlık bir artışla %45,95’e yükseldi. Bu uygulama bir süredir devam ediyor; ocak ayının ilk haftasında hem ihtiyaç hem de ticari kredi faizleri aynı anda artırıldı. Takip eden haftalarda ise ihtiyaç kredisi faizleri artış göstererek %64’ü geçerken, ticari kredi faizleri %40 seviyelerine kadar düştü. Merkez Bankası’nın verilerine göre, yıllıklandırılmış 13 haftalık kredi büyüme oranlarında tüketici kredileri %45’i aşarken, ticari krediler %26 seviyelerinde seyretti.
Merkez Bankası, geçtiğimiz yıl temmuz ayından bu yana Para Politikası Kurulu kararıyla politika faizinde indirimler gerçekleştiriyor. %46 olan politika faizi, ocak ayındaki toplantıyla birlikte %37 seviyesine geriledi. 24 Temmuz 2025 öncesine göre ihtiyaç, taşıt ve TL ticari kredi faiz oranlarında bir düşüş gözlemlense de, oldukça dalgalı bir seyir izleniyor. Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, Gaziantep’te iş dünyasına yaptığı sunumda, 8 puanlık politika faiz indiriminin ticari kredi faizlerine 13,6 puan, tüketici kredi faizlerine ise 7,4 puan yansıdığını ifade etti. 23 Ocak itibarıyla Merkez Bankası verilerine göre, tüm kredi faiz oranları 18 Temmuz 2025 haftasına göre gerilemesine rağmen bazı haftalarda yaşanan artışlar dikkat çekiyor.
Merkez Bankası’nın makroihtiyati önlemleri çerçevesinde, TL diğer ticari kredilerde aylık %1,5, KOBİ kredilerinde %2,5, ihtiyaç kredilerinde %2 ve taşıt kredilerinde %2 büyüme sınırı uygulanıyor. Bu sınırların uyumu 8 haftada bir hesaplanıyor ve sınırları aşan bankalar çeşitli cezalarla karşılaşabiliyor. Bu sınırlamalar, bankacılık sektörünün politika faizi indirimlerine uyum göstermesine rağmen, bazı haftalarda faiz oranlarını değiştirmek zorunda bırakıyor.
Faiz oranlarındaki değişiklikler, Merkez Bankası’nın güncel kredi faiz istatistiklerinde de net bir şekilde görülüyor. Verilere göre, özellikle son haftalarda farklı uygulamalarla karşı karşıya kalındı. 5 Aralık 2025 ile biten haftada ihtiyaç kredi faizi %64,57’ye yükselirken, kurumsal kredi kartı ve kredili mevduat hesabı hariç TL ticari kredi faizi %47,87 seviyesinde oluştu. Bir sonraki hafta ihtiyaç kredisi faizi sert bir düşüşle %57,89’a gerilerken, ticari kredi faizinde de 2 puanlık bir azalma yaşandı. 26 Aralık haftasında ihtiyaç kredi faizi %46,37’ye düşerken, ticari kredi faizi %45,34’te kaldı. Yeni yılın ilk haftasında ihtiyaç kredisi faizi 8 puanın üzerinde bir artışla %54,48’e çıkarken, ticari kredi faizi de 5 puanın üzerinde bir artışla %49,56’ya yükseldi. 9 Ocak haftasında ihtiyaç kredi faizi 9 puanın üzerinde bir artışla %63,53’e çıkarken, ticari kredi faizi %46,72’ye geriledi. 16 Ocak haftasında ihtiyaç kredi faizi yılın en yüksek seviyesi olan %64,04’e ulaşırken, ticari kredi faizi 6,5 puanın üzerinde bir düşüşle %40,10’a indi. 23 Ocak haftasında ise ihtiyaç kredi faizi %56,37’ye geriledi, TL ticari kredi faiz oranı ise %45,95’e yükseldi.
Bankacılık sektörü kaynakları, bu durumun bir zorunluluk haline geldiğini belirtiyor. 8 haftada bir hesaplanan aylık büyüme sınırlarına uyum sağlamak amacıyla kredi vermekten kaçınılan dönemlerde faiz oranlarının değiştirildiği vurgulanıyor. Merkez Bankası’nın 13 haftalık yıllıklandırılmış kur etkisinden arındırılmış kredi büyüme oranları, faiz dalgalanmalarının yaşandığı haftalarda özellikle tüketici kredileri tarafında keskin değişiklikler gösterdi. Verilere göre, 5 Aralık 2025 haftasında %42,93 olan tüketici kredilerindeki yıllıklandırılmış arındırılmamış büyüme, 2 Ocak haftasında %45,39’a yükseldi. 16 Ocak haftasında %44,34, 23 Ocak haftasında ise %44,56 olarak belirlendi. Ticari kredilerde ise yıllıklandırılmış kur etkisinden arındırılmış büyüme %26-27 seviyelerinde sabit kaldı.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), kullanılmayan kredi kartı limitlerinin azaltılmasına yönelik kararlar alırken, Merkez Bankası’nın kredili mevduat hesaplarına yönelik büyüme sınırının da kredi büyüme sınırlarına etki etmesi bekleniyor. Bankacılık sektörü kaynaklarından edinilen bilgilere göre, limitlerin azaltılması kararlarının uygulanmasının ardından ilerleyen dönemlerde bireysel ihtiyaç kredisi talebinin artabileceği öngörülüyor. Bu artışa bağlı olarak Merkez Bankası’nın ihtiyaç kredisine yönelik büyüme sınırının yeniden gözden geçirilmesi gündeme gelebilir.
