ABD-İran Gerilimi: Dünya Piyasaları Üzerindeki Etkileri
ABD ve İran arasındaki gerilim, petrol fiyatlarını etkileyerek dünya piyasalarını nasıl şekillendirecek?
ABD ve İsrail, Cumartesi günü İran’a yönelik askeri saldırılar gerçekleştirdi. Bu hamle, Orta Doğu’daki mevcut gerilimi artırırken, petrol fiyatları üzerindeki olası etkiler de merakla bekleniyor.
İran’a yönelik başlatılan saldırıların ardından ABD Başkanı Donald Trump, bu eylemlerin İran’daki güvenlik tehditlerini sona erdireceğini ve İran halkına rejim değişikliği fırsatı sunacağını ifade etti. Ancak, bu saldırılar, bölgedeki petrol üreticisi Körfez ülkelerinde kaygı yarattı. Tahran, saldırılara karşılık olarak İsrail’e füze saldırıları düzenlerken, ABD’nin Orta Doğu’daki askeri üslerini de hedef aldı. Bununla birlikte, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nı tüm gemi trafiğine kapattı.
Orta Doğu’daki bu gerilim, özellikle petrol fiyatları üzerinde belirleyici bir etki yaratması bekleniyor. İran, küresel petrol arzının yaklaşık %20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı ile önemli bir stratejik konumda bulunuyor. Çatışmaların, küresel petrol piyasasına ham petrol girişini kısıtlayabileceği ve fiyatları artırabileceği öngörülüyor.
Cuma günü Brent petrolün varil fiyatı yaklaşık 73 dolardan işlem görüyordu ve bu yıl, önceki yıla göre %20 oranında bir artış göstermişti. Ticaret kaynaklarından edinilen bilgilere göre, bazı büyük petrol şirketleri ve önde gelen ticaret firmaları, saldırılar nedeniyle Hürmüz Boğazı üzerinden ham petrol ve yakıt sevkiyatlarını askıya aldı.
Capital Economics’in gelişmekte olan piyasalar baş ekonomisti William Jackson, çatışmalar kontrol altına alınsa bile Brent petrol fiyatının, geçen Haziran ayında yaşanan 12 günlük İran savaşı sırasında ulaştığı yaklaşık 80 dolara yükselebileceğini belirtti. Jackson, uzun süreli ve arzı etkileyen bir çatışmanın petrol fiyatlarının 100 dolara kadar çıkmasına neden olabileceğini ve bunun da küresel enflasyona %0,6-0,7 oranında ek yük getirebileceğini vurguladı.
