OPEC Üretiminde Tarihi Düşüş: Brent Fiyatları Rekor Kırdı
OPEC, Orta Doğu’daki savaş nedeniyle petrol üretiminde tarihi bir düşüş yaşadı. Brent fiyatları ise rekor seviyelere ulaştı.
Orta Doğu’daki çatışmaların etkisiyle OPEC, petrol üretiminde tarihi bir azalma yaşadı. Hürmüz Boğazı’nın kapanması, arzı kısıtlayarak spot piyasada Brent fiyatlarının rekor seviyelere tırmanmasına yol açtı. Küresel enerji piyasası, ciddi bir arz krizi ile karşı karşıya kalmış durumda.
OPEC verilerine göre, Mart ayında günlük petrol üretimi 7,88 milyon varil azalarak 20,79 milyon varil seviyesine geriledi. Bu düşüş, 1980’lerden bu yana kaydedilen en büyük üretim daralması olarak tarihe geçti ve Covid-19 dönemindeki kesintileri bile geride bıraktı.
Üretimdeki en büyük azalma Irak’ta 2,56 milyon varil, Suudi Arabistan’da 2,31 milyon varil olarak kaydedildi. Birleşik Arap Emirlikleri ve Kuveyt de önemli düşüşler yaşadı.
ABD-İsrail ile İran arasındaki savaş, Hürmüz Boğazı’nı yaklaşık altı hafta boyunca kapatarak bölgedeki üreticileri üretimi kısmaya zorladı. Bu durum, jet yakıtı, dizel ve benzin fiyatlarında sert artışlara neden oldu.
Londra’da işlem gören Brent petrol fiyatları, 102 dolar seviyesine yakın işlem görürken, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik abluka tehdidi ve diplomatik çabaların başarısızlığı, fiyatların yükselmesine katkı sağladı.
OPEC, ikinci çeyrek için küresel petrol talep tahminini günlük 500 bin varil düşürdü. Ancak yılın ikinci yarısındaki artış beklentisiyle yıllık talep tahmini değişmedi.
Küresel petrol piyasasında fiziksel arz sıkıntısının derinleşmesi dikkat çekiyor. Kuzey Denizi’nde 40 teklif verilmesine rağmen, yalnızca 4’ü karşılık buldu. Spot petrol fiyatları 140 doların üzerine çıktı ve rafineriler acil teslim edilebilecek petrol bulmak için küresel çapta arayışa girdi.
Analistlere göre, Orta Doğu’dan gelen arz kaybı, küresel piyasada ciddi bir boşluk yaratıyor. Bu durum, Avrupa rafinerilerinin üretimi kısmasına ve dizel ile jet yakıtı gibi ürünlerde daha büyük kıtlıklara yol açabilir.
Fiziki piyasa ile vadeli piyasa arasındaki kopuş da dikkat çekici. Vadeli Brent kontratları geçen hafta %13 düşerek 95 dolara gerilerken, fiziki piyasada Brent spot fiyatı 144 dolara kadar çıktı. Bu fark, gerçek arz krizinin piyasalara yansımaya başladığını gösteriyor.
Uzmanlar, piyasada ciddi bir arz sıkıntısı olduğunu ve rafinerilerin fiyat yerine erişime odaklandığını belirtiyor. Bazı Asyalı rafineriler, fiyatı önemsemeksizin petrol bulmaya çalışıyor.
Savaş nedeniyle küresel enerji akışında yaklaşık 40 günlük bir kesinti yaşandığı belirtiliyor. Bu durum, arz zincirinde ciddi kırılmalara yol açarak fiyatların yüksek kalmasına neden oluyor.
İran savaşı ve Hürmüz Boğazı krizi, küresel petrol arzını ciddi şekilde daraltmış, OPEC üretimini tarihi seviyede düşürmüş ve spot petrol piyasasında panik alımlarını tetiklemiştir. Önümüzdeki süreçte arzın ne kadar sürede normale döneceği, jeopolitik gerilimin seyri ve enerji fiyatlarının kalıcılığı, küresel ekonomi açısından belirleyici olacak.
