COP31 Başkanlığı’na Çağrı: Sıfır Atık Hedefi Somut Eyleme Dönüşmeli
Dünya genelinden 124 kuruluş, Türkiye’yi sıfır atık hedeflerini somut eylemlere dönüştürmeye çağırdı.
Almanya’nın Bonn kentinde gerçekleşen COP31 müzakerelerine hazırlık amacıyla, yaklaşık 60 ülkeden sıfır atık uygulayıcıları, politika uzmanları ve topluluk temsilcilerinden oluşan 124 kuruluş, ortak bir bildiri yayımladı. Bu bildiri, Türkiye’nin uluslararası alanda sıfır atığı güçlü bir şekilde savunmasına rağmen, iç politikalarında yüksek iklim hedefleri ile çevresel adalet ve halk sağlığıyla uyumlu olmayan uygulamaları desteklemeye devam etmesi arasındaki çelişkiye dikkat çekiyor.
Bildiri, Türkiye’nin COP31’e ev sahipliği yaparken, atık ve emisyonların temel nedenlerini ele alan kapsamlı bir sıfır atık gündemi geliştirmesi gerektiğini vurguluyor. Bu kapsamda, COP31 Başkanı Murat Kurum, Bonn’daki toplantılardan önce düzenlediği basın toplantısında 2035 yılına kadar küresel atık miktarını yarıya indirme hedefini açıkladı. Ancak sıfır atık savunucuları, bu hedefin başlangıç seviyesinin, kapsamının ve uygulanabilirliğinin belirsiz olduğunu ifade ediyor.
Mikroplastik Araştırma Grubu’ndan Prof. Dr. Sedat Gündoğdu, Türkiye’nin sıfır atık konusunu COP31 gündeminde öncelikli hale getirmesini olumlu bir gelişme olarak değerlendirirken, mevcut plastik atık yönetiminin bu hedefle uyumlu olmadığını belirtti. Gündoğdu, yeni petrokimya yatırımlarının ve atık toplayıcılarının sistem dışında bırakılmasının, sıfır atık hedefleriyle çeliştiğini ifade etti. Başarılı bir COP31 gündemi için plastikten aşamalı çıkış stratejisinin şart olduğunu vurguladı.
Bildiride, Türkiye’nin küresel atık ticaretindeki rolünü gözden geçirmesi ve atık kirliliğinden en fazla etkilenen topluluklar için çevresel adaleti önceliklendirmesi gerektiği belirtiliyor. GAIA Küresel İklim Programı Direktörü Mariel Vilella, sıfır atığın iklim değişikliğiyle mücadelede en etkili çözümlerden biri olduğunu ancak bunun yalnızca atık yönetimiyle sınırlı kalmaması gerektiğini ifade etti. Vilella, Türkiye’nin iklim liderliğini fosil yakıt ve atık krizlerini birlikte ele alarak gösterebileceğini belirtti.
Bildiri, Türkiye’ye yönelik bazı çağrıları da içeriyor. Bu çağrılar arasında fosil yakıtlardan aşamalı çıkış ve plastik üretiminin azaltılması, organik atıkların alternatif yöntemlerle değerlendirilmesi, atık yakma ve piroliz gibi kirletici teknolojilerin reddedilmesi, atık sömürgeciliğine son verilmesi ve atık toplayıcılarının politika geliştirme süreçlerine dahil edilmesi yer alıyor.
