Hürmüz Boğazı’ndaki Petrol Akışı Küresel Arzı Artırdı
Hürmüz Boğazı’ndaki petrol akışının artması, küresel petrol arzını günlük 4,1 milyon varil artırdı.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Hürmüz Boğazı’ndan petrol akışının yeniden başlamasıyla birlikte, bu durumun Körfez bölgesindeki üretimi kısmen desteklemesi neticesinde, küresel petrol arzının haziran ayında günlük yaklaşık 4 milyon 100 bin varil artarak 98 milyon 760 bin varile ulaştığını bildirdi.
IEA’nın Petrol Piyasası Raporu’na göre, bu artışa rağmen küresel petrol üretimi, ABD/İsrail-İran Savaşı öncesindeki seviyenin günlük yaklaşık 9 milyon 400 bin varil altında kalmaya devam etti. Rapor, ABD ile İran arasında imzalanan çerçeve anlaşmasının ardından Körfez ülkelerinin üretimlerini kısmen artırmalarıyla, bölgeden gelen petrol arzının haziranda önceki aya göre günlük yaklaşık 3 milyon 500 bin varil yükseldiğini belirtti.
Ancak, Hürmüz Boğazı’ndaki petrol akışının güvenlik endişeleri ve ABD donanmasının refakatine olan ihtiyaç nedeniyle zaman zaman kesintiye uğradığı, bu durumun da bölgesel petrol arzının savaş öncesi seviyenin günlük yaklaşık 11 milyon 400 bin varil altında kalmasına neden olduğu ifade edildi.
Bu süreçte, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışı bazı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubunun üretimi, günlük yaklaşık 2 milyon 450 bin varil artarak 38 milyon 390 bin varile yükseldi. Bu artışın büyük bir kısmı, günlük yaklaşık 900 bin varille Suudi Arabistan ve günlük yaklaşık 630 bin varille Kuveyt’ten sağlandı.
OPEC+ dışındaki ülkelerin arzı ise günlük yaklaşık 1 milyon 630 bin varil artışla 60 milyon 370 bin varile ulaştı. Bu artışın yarısından fazlası, günlük yaklaşık 940 bin varille Birleşik Arap Emirlikleri’nden kaynaklandı.
Sonuç olarak, küresel petrol arzı haziran ayında önceki aya göre günlük yaklaşık 4 milyon 100 bin varil artarak 98 milyon 760 bin varile yükseldi.
Artan Arz Tahminleri ve Süregelen Riskler
Raporda, Hürmüz Boğazı’ndan petrol geçiş hacimlerinin iyileşmeye devam etmesi durumunda, küresel petrol arzının bu yıl günlük ortalama 102 milyon 600 bin varil seviyesine ulaşmasının beklendiği ifade edildi. Ancak bu seviye, geçen yıla göre günlük yaklaşık 3 milyon 700 bin varillik bir düşüşü temsil ederken, önceki rapordaki tahmine göre günlük 210 bin varil yukarı yönlü bir revizyon yapılmıştır. Bununla birlikte, Hürmüz Boğazı’nın yönetimi üzerine müzakerelerin devam etmesi ve bölgedeki saldırıların sürmesi nedeniyle öngörülen bu rakama yönelik risklerin devam ettiği vurgulandı.
Küresel petrol üretiminin 2027’de günlük yaklaşık 7 milyon 500 bin varil artarak 110 milyon 100 bin varile yükselebileceği tahmin edilmektedir.
Talep Tahminlerinde Yukarı Yönlü Revizyon
IEA, küresel petrol talebi öngörüsünü ikinci çeyrekte beklenenden daha güçlü gerçekleşen teslimatlar nedeniyle günlük 70 bin varil yukarı yönlü revize etti. Buna göre, küresel petrol talebinin bu yıl geçen yıla kıyasla günlük yaklaşık 1 milyon varil azalarak 103 milyon 460 bin varile gerilemesi bekleniyor. Bu durum, Kovid-19 salgınının etkilerinin en yoğun hissedildiği 2020’den bu yana ilk yıllık talep düşüşü olacağı öngörülüyor.
Rapora göre, küresel petrol talebi mayıs ayında yıllık bazda günlük 5 milyon 300 bin varil azalarak 2026’nın en düşük seviyesi olan günlük 97 milyon 900 bin varile geriledi. Ancak, ABD ile İran arasında haziran ortasında varılan anlaşmanın ardından Hürmüz Boğazı üzerinden petrol ihracatının artması ve Asya’da ertelenmiş talebin devreye girmesiyle talepte bir toparlanma yaşanmaya başladı. Düşük petrol fiyatları ve ekonomik görünümdeki iyileşme de petrol tüketimini destekleyen faktörler arasında yer aldı.
IEA, 2027 yılına ilişkin günlük yaklaşık 2 milyon varillik talep artışı tahminini korurken, küresel petrol talebinin 105 milyon 470 bin varile ulaşacağını öngördü. Ayrıca, 2025-2027 döneminde yıllık ortalama talep artışının günlük 480 bin varille tarihsel eğilimlerin altında kalacağı tahmin edilmektedir.
