Madencilik Sektörü Geçen Yıl Devlete 32 Milyar TL Ödeme Yaptı
Madencilik sektörü, 2022 yılında devlet hazinesine 32 milyar TL’yi aşan devlet hakkı ödemesi gerçekleştirdi.
Madencilik Platformu ve Türkiye Madenciler Derneği (TMD), sektörün 2022 yılında kamu hazinesine yaptığı devlet hakkı ödemesinin 32 milyar TL’yi aştığını açıkladı. Bu durum, Türkiye ekonomisinin ham madde ihtiyacını karşılayan madencilik sektörünün, dışa bağımlılığı azaltma konusundaki kritik rolünü bir kez daha gözler önüne seriyor.
Açıklamada, Türkiye’nin dış ticaret açığının yaklaşık %40’ının maden ve enerji ithalatından kaynaklandığına dikkat çekildi. Ülkenin kendi madenlerini yeterince değerlendirememesi nedeniyle toplamda 60 milyar doları aşan bir kaynağın yurtdışına aktarıldığı vurgulandı.
Madencilik sektörüne yönelik kamuoyunda oluşturulmaya çalışılan yanlış algılara karşı çıkan TMD, madencilik şirketlerinin yalnızca devlet hakkı ödemekle kalmayıp, yüksek orman izin bedelleri, kurumlar vergisi, belediye payları ve ruhsat harçları gibi birçok mali yükümlülükle de karşı karşıya olduğunu belirtti.
Açıklamada, bakır üretiminde devlete ödenen payların %20, alüminyumda ise %15 seviyelerine ulaştığı ifade edildi. Altın madenciliğinde ise kamu paylarının son dönemlerde %14 ile %15 arasında değiştiği belirtildi.
Geçen yıl, madencilik sektörünün devlet hakkı kalemi altında kamuya 32 milyar TL’den fazla ödeme yaptığı kaydedilirken, madencilik şirketlerinin elde ettiği her 100 TL’lik gelirin yaklaşık 30 TL’sinin vergi ve kamu payları yoluyla devlete aktarıldığı açıklandı.
Ayrıca, Türkiye’deki madencilik faaliyetlerinin 30’dan fazla kamu kurumu tarafından denetlendiği ve üretilen altının devletin yetkilendirdiği rafinerilerde saflaştırılarak kayıt altına alındığı, ardından Borsa İstanbul’da işlem gördüğü ifade edildi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın üretilen altın üzerinde ön alım hakkına sahip olduğu da vurgulandı. Bu bağlamda, sıkı teknolojik ve hukuki denetimlerin olduğu bir ortamda kayıtsız işlemlerin mümkün olmadığı belirtildi.
Öte yandan, Türkiye’de kullanılan siyanürün yaklaşık %95’inin tekstil, plastik ve metal kaplama gibi sektörlerde tüketildiği, madenciliğin toplam kullanım içindeki payının ise yalnızca %5 olduğu kaydedildi. TMD, Türkiye’deki devlet hakkı ve orman bedellerinin dünya genelindeki en yüksek oranlar arasında yer aldığını belirterek, devlet hakkı sisteminin madenin ekonomik değeri ve üretim modeline göre hesaplanan çok katmanlı bir yapı olduğunu ifade etti.
