Yapay Zeka ile Üretilen Yeni Virüsler Bilim Dünyasında Çığır Açıyor

Yapay zeka, doğada mevcut olmayan virüslerin üretiminde ilk kez kullanıldı. Science dergisinde yayımlanan bir araştırmaya göre, Stanford Üniversitesi, Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) ve Harvard’ın Broad Enstitüsü’ndeki bilim insanları, yapay zeka yardımıyla laboratuvar ortamında çoğalabilen yeni virüsler geliştirdi.

Bu araştırmacılar, yaklaşık 300 genomu kimyasal olarak sentezleyerek laboratuvar koşullarında test etti ve sonuç olarak 16 “yaşayabilir” virüs elde etti. Elde edilen bu virüslerin yalnızca bakterileri enfekte etmek üzere tasarlandığı ve insan sağlığı açısından herhangi bir tehdit oluşturmadığı belirtildi. Bu çalışma, bir organizmanın tüm genom haritasının yapay zeka tarafından başarıyla tasarlandığı ilk örnek olarak kaydedildi.

Dönüm Noktası Olarak Değerlendiriliyor

Bu gelişme, hastalıkların tedavisinde yeni bir dönemin kapısını aralayabilecek önemli bir buluş olarak değerlendiriliyor. Stanford Üniversitesi’nde yardımcı doçent olan Brian Hie, “Bu, üretken yapay zekanın tasarlayabileceği karmaşıklıkta bir sonraki adımdır. Üretken yapay zeka ilk kez eksiksiz bir genom tasarlamak için kullanılıyor” şeklinde açıklamada bulundu.

Yapay Zeka Modelleri Genetik Kodlar Üzerinde Eğitildi

Araştırmacıların kullandığı teknolojinin, ChatGPT gibi büyük dil modellerine benzer bir şekilde çalıştığı ifade ediliyor. Çalışmada Evo1 ve Evo2 olarak adlandırılan yapay zeka modellerinin, kelimeler yerine yaşamın dilini tahmin ettiği vurgulandı. Bu modeller, virüslerden, bakterilerden, bitkilerden ve insanlardan alınan genetik kodlar üzerinde eğitildi. Sonrasında, yalnızca belirli bakteri türlerini enfekte eden “bakteriyofaj” adı verilen virüs türlerini üretmek üzere bu virüsler rafine edildi. Stanford araştırmacıları, en umut verici 302 yapay zeka tasarımını seçerek laboratuvar ortamında sentezledi ve bunlardan 16’sının E. coli bakterilerini öldürmede etkili olduğu belirlendi.

Bununla birlikte, uzmanlar yapay zeka tarafından tasarlanan virüslerin “acil” güvenlik endişeleri yaratabileceği konusunda uyarıda bulundu. Yapay zeka araçları hızla gelişirken, mevcut antibiyotiklerin tasarımında kullanılmakta. Ancak bu, sıfırdan yeni ve işlevsel bir virüs tasarlamaktan çok daha basit bir işlem olarak biliniyor.