Emtia Piyasalarında WASDE Raporunun Etkileri Belirginleşti
Emtia piyasalarında ABD Tarım Bakanlığı’nın WASDE raporu, tarım ürünleri fiyatlarını etkiledi. Enerji ve metal fiyatları da makroekonomik verilerle şekillendi.
Geçtiğimiz hafta emtia piyasalarında dikkatler, ABD Tarım Bakanlığı’nın yayımladığı WASDE raporuna çevrildi. Bu rapor, tarım ürünlerinin fiyatlarını etkilerken, Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler enerji fiyatlarını, ABD’deki makroekonomik veriler ise metal fiyatlarını şekillendirdi.
ABD’de temmuz ayı için açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi, aylık bazda %0,1 ve yıllık bazda %3,4 artış gösterdi. Bu sonuç, piyasa beklentileriyle uyumlu bir şekilde gerçekleşti. Yıllık enflasyon, son dört ayın en düşük seviyesine gerilerken, çekirdek enflasyon ise %2,5 ile şubat ayından bu yana en düşük seviyesini kaydetti.
Üretici Fiyat Endeksi ise temmuzda aylık bazda değişim göstermezken, yıllık %4,7 artış kaydetti. Ancak bu artış, piyasa beklentilerinin altında kaldı. Üretici enflasyonunun alt kalemlerinde enerji maliyetlerindeki düşüş dikkat çekti. Temmuz ayında perakende satışların %0,6 azalması, ekonomik faaliyetlerde bir yavaşlama sinyali olarak değerlendirildi.
Bu verilerin ardından, ABD Merkez Bankası’nın eylülde faiz artırımı yapacağına dair beklentiler zayıfladı. Ancak Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, yüksek enflasyonla mücadele için faizlerin artırılması gerektiğini vurguladı. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi %4,70 seviyesine yükselirken, dolar endeksi %0,1 artışla 99,7 seviyesine ulaştı. Analistler, uzun vadeli tahvil faizleri ile dolardaki sınırlı yükselişin, enflasyon verilerinin emtia fiyatlarına sağladığı desteği kısmen sınırladığını belirtti.
Değerli metallerde ise ABD’de açıklanan enflasyon ve perakende satış verilerinin para politikasına dair beklentiler üzerindeki etkisiyle karışık bir seyir izlendi. Enflasyondaki yavaşlama ve perakende satışlardaki düşüş, ABD Merkez Bankası’nın eylülde faiz artırmayacağına dair beklentileri güçlendirerek altın ve gümüş fiyatlarını destekledi. Ancak, 10 yıllık tahvil faizindeki artış ve dolar endeksinin sınırlı yükselişi, faiz getirisi olmayan değerli metallerdeki artışı sınırladı. Hammack’ın faiz artırımı çağrısı, para politikasına dair belirsizlikleri artırdı. Bu gelişmelerle birlikte değerli metallerde ons bazında fiyatlar, gümüşte %1,8 ve altında %0,8 artarken, paladyumda %4,7 ve platinde %0,1 geriledi.
Baz metallerde ise arz ve talep beklentileri dikkat çekti. Çin’deki talep görünümüne dair belirsizlikler ve arz endişeleri fiyatlamaların ayrışmasına neden oldu. Çin’de temmuz ayında yıllık %0,5 ile beklenenden düşük kalan tüketici enflasyonu ve üretici fiyatlarındaki yıllık artışın %3,5’e yavaşlaması, iç talebin gücüne dair endişeleri artırdı. Bakır fiyatları, Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin bakır ve kobalt konsantresi ihracatını yasaklamasının ardından yükseldi. Londra Metal Borsası’ndaki bakır stoklarının hafta boyunca gerilemesi de fiyat artışını destekledi. Çinkoda ise, Çin’in bazı bölgelerinde etkili olan şiddetli yağış ve sellerin maden faaliyetlerini aksatabileceği endişeleri öne çıktı.
Alüminyum fiyatları, Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki Al Taweelah izabe tesisinde üretimin artırılacağına dair açıklamalarla gerilerken, Avustralya’nın en büyük alüminyum tesisinin finansman sağlanması da arz görünümünü destekledi. Baz metallerde tezgah üstü piyasada geçen hafta libre bazında fiyatlar, çinkoda %1,2, bakırda %0,5 ve kurşunda %0,2 artarken, alüminyumda %1,3 ve nikelde %1,2 geriledi.
Petrol fiyatlarında ise Hürmüz Boğazı’ndaki gemi geçişleri ve ABD ile İran’dan gelen çelişkili açıklamalar, oynaklığı artırdı. Pakistan hükümetine yakın kaynaklar, ABD ile İran’ın 17 Ağustos’ta sona erecek ateşkesi uzatma konusunda anlaştığını bildirdi. Ancak İranlı bir yetkilinin, ateşkesin uzatılmasına dair görüşme yapılmadığını açıklaması, diplomatik belirsizlikleri artırdı. ABD yönetiminin İran’a yönelik deniz ablukasını süresiz sürdürebileceğine dair açıklamalar ve Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemilere yönelik saldırıların devam etmesi, küresel petrol arzı konusunda endişeleri güçlendirdi. Rusya’nın Novorossiysk limanındaki enerji ihracat altyapısına yönelik saldırılar da petrol fiyatlarını destekledi. Ancak, ABD’de ticari ham petrol stoklarının 7 Ağustos’ta sona eren haftada 17,4 milyon varil artması ve küresel petrol talebi tahminlerinin aşağı yönlü güncellenmesi, fiyatlardaki yükselişi sınırladı. Doğal gazda ise yüksek üretim ve depolardaki gaz miktarının beş yıllık ortalamanın üzerinde olması fiyatları baskıladı. Teksas’taki Freeport LNG tesisindeki bakım çalışmaları da LNG ihracatına yönelik doğal gaz talebini azalttı. Haftalık bazda Brent petrolün varil fiyatı %7 artarken, doğal gazın İngiliz termal birimi cinsinden fiyatı %2,2 geriledi.
Tarım emtialarında ise ABD Tarım Bakanlığı’nın ağustos ayı WASDE raporu ve Karadeniz’deki tahıl sevkiyatını tehdit eden saldırılar ön plana çıktı. Buğday fiyatları, Ukrayna’nın Novorossiysk limanına düzenlediği saldırı sonrası önemli tahıl terminallerinde faaliyetlerin durmasıyla yükseldi. Rusya’nın Ukrayna’nın İzmail Limanı’na yönelik saldırısı, Karadeniz’den tahıl sevkiyatının aksayabileceğine dair endişeleri artırdı. ABD Tarım Bakanlığı’nın buğday üretimi ve dönem sonu stoklarına ilişkin tahminlerini düşürmesi de fiyatları destekledi. Mısırda ise, dönüm başına verim tahmininin 183 kileden 180,7 kileye indirilmesi ve dönem sonu stok beklentisinin aşağı yönlü güncellenmesi dikkat çekti. Hasat edilecek alan tahmininin artırılması ise fiyatlardaki yükselişi sınırladı. Soya fasulyesinde verim tahmininin düşürülmesi ve güçlü işleme talebi fiyatları desteklerken, ekim alanındaki artış nedeniyle üretim tahmininin yükseltilmesi daha güçlü bir artışı engelledi. Pirinçte ise, ABD Tarım Bakanlığı’nın üretim tahminini artırması ve dönem sonu stok beklentisini yükseltmesi fiyatlar üzerinde baskı oluşturdu. Pamukta, üretim ve verim tahminlerinin düşürülmesi ile olumsuz hava koşullarının mahsul kalitesini zayıflatması fiyatları destekledi. Şeker fiyatları, Brezilya’da haziran ayı şeker üretiminin yıllık %15 azalması ve şeker kamışının daha büyük bir kısmının etanol üretimine yönlendirilmesiyle yükseldi. Kahvede ise, Brezilya’daki kuru havanın hasadı hızlandırması ve temmuz ayı kahve ihracatının yıllık %9,9 artması fiyatları baskılarken, düşük borsa stokları kayıpları sınırladı. Sonuç olarak, Chicago Ticaret Borsası’nda buğday fiyatları %7,7, mısır %4,7 ve soya fasulyesi %1,3 artarken, pirinçte %1,7 gerileme görüldü. ABD’deki Intercontinental Exchange’te ise, libre bazında şeker fiyatı %0,9 ve pamuk %0,4 artarken, kahve %1,2 düştü. Kakaonun ton başına fiyatı da %1,9 düşüşle haftayı kapattı.
