COP31 Elektrifikasyon Hedefi İçin 95 STK’dan Mektup
95 sivil toplum kuruluşu, COP31 elektrifikasyon hedefinin yenilenebilir enerji, adil geçiş, finansman ve enerjiye erişim ilkeleriyle uygulanmasını istedi.
Türkiye’nin COP31 Başkanlığı kapsamında New York İklim Haftası’ndaki Elektrifikasyon Günü’nde açıklanan Elektrifikasyon Girişimi ve Taahhüdü’nün ardından, 95 sivil toplum kuruluşu ve ağı Türkiye ile Avustralya’nın COP31 Başkanlıklarına açık mektup gönderdi. Kuruluşlar, küresel elektrifikasyon hedefini desteklemeye hazır olduklarını belirtirken, bu desteğin adil, yenilenebilir enerji merkezli ve uygulanabilir politikalarla birlikte ele alınması gerektiğini vurguladı.
Mektupta, COP31’in temel gündemlerinden biri olması önerilen ve 2035 yılına kadar nihai enerji talebinin yüzde 35’inin elektrikle karşılanmasını öngören COP31 elektrifikasyon hedefi olumlu karşılandı. Ancak kuruluşlar, elektrifikasyonun tek başına bir amaç değil, fosil yakıtların yerine temiz enerji kaynaklarını koymayı sağlayan bir araç olduğunu ifade etti.
STK’lara göre hedefin anlamlı bir iklim politikasına dönüşebilmesi için elektriğin yenilenebilir kaynaklardan üretilmesi, bugün enerjiye erişemeyen topluluklara ulaştırılması ve gerekli finansmanın sağlanması gerekiyor. Ayrıca süreçte Adil Geçiş mekanizması, uyum müzakereleri ve mevcut iklim taahhütleriyle eş güdüm sağlanması isteniyor.
Kuruluşlar, hükümetleri, COP31 Başkanlıklarını ve Birleşmiş Milletler’i elektrifikasyon girişimlerini yedi güvence ilkesi üzerine kurmaya çağırdı. Bu ilkeler; yenilenebilir enerjinin fosil yakıtlara bağımlılığı azaltması, verimlilik ve yeterliliğin önceliklendirilmesi, enerjiye erişim açığının kapatılması, ulusal düzeyde somut politika ve hedefler belirlenmesi, şebeke ile depolama yatırımlarının topluluk haklarına saygılı biçimde yapılması, hedeflerin kamu finansmanı ve uygulama araçlarıyla desteklenmesi ve geçiş minerallerinin madencilikteki zararları tekrarlamaması olarak sıralandı.
Fosil yakıtların yerine yenilenebilir enerji
İmzacılar, söz konusu ilkelerin ayrıntılandırıldığı mektubu önümüzdeki günlerde Avustralya ve Türkiye’nin COP31 Başkanlıkları temsilcilerine resmî olarak iletecek. Kuruluşlar ayrıca, elektrifikasyonun doğru koşullarda COP31’in belirleyici sonuçlarından biri olması için hükümetlerle birlikte çalışmaya hazır olduklarını bildirdi.
Greenpeace Türkiye İklim ve Enerji Kampanyaları Sorumlusu Emel Türker Alpay, elektrifikasyonun ancak fosil yakıtların yerini aldığı takdirde iklim açısından kazanıma dönüşebileceğini söyledi. Alpay, hedefin yenilenebilir enerjiyle çalışan, finansmanı güvence altına alınmış ve enerji dönüşümünün dışında kalan topluluklar ile ülkeler açısından adaleti gözeten bir çerçeveye sahip olması gerektiğini belirtti.
Fosil Yakıtların Ötesi Ağı Program Lideri Pierre Terras da elektrifikasyonu iklim kriziyle mücadeledeki en güçlü araçlardan biri olarak nitelendirdi. Terras, bunun gerçek bir iklim çözümü olabilmesi için yenilenebilir enerjiye dayanması ve fosil yakıtların yerini alması gerektiğini kaydetti.
Terras, büyük teknoloji şirketlerinin yapay zekâ yatırımlarıyla büyüyen veri merkezlerinin temiz elektrifikasyon açısından risk oluşturduğunu ifade etti. Veri merkezlerinin dünya genelinde fosil gazdan elektrik üretimindeki artışın başlıca nedenleri arasında yer aldığını belirten Terras, bu tesislerin yenilenebilir enerji kullansalar bile yeterli kurallar ve sınırlar olmadan konutların, ulaşımın ve sanayinin karbonsuzlaşması için gereken temiz elektriği tüketebileceği uyarısında bulundu.
