Akaryakıt harcamaları artarken market payı geriledi
Akaryakıt harcamaları tüketici bütçesinde daha büyük yer tutarken market alışverişinin kart harcamalarındaki payı tüm gelir gruplarında geriledi.
Akaryakıt maliyetleri, petrol fiyatlarındaki son yükselişten önce de tüketici bütçesinde daha fazla yer kaplamaya başlamıştı. Consumer Edge tarafından yayımlanan yeni veriler, bu dönemde market alışverişlerinin toplam kart harcamaları içindeki payının farklı gelir gruplarında gerilediğini ortaya koydu.
Verilere göre akaryakıt harcamalarının toplam kart harcamalarındaki payı mart ayında artış göstermeye başladı. Yıllık bazdaki yükseliş mayısta, yıllık geliri 60 bin doların altında olanlar ile 60 bin-100 bin dolar arasında bulunan tüketicilerde yaklaşık 1,2 puana ulaştı. Geliri 100 bin doların üzerindeki grupta ise artış yaklaşık 0,9 puan olarak kaydedildi.
Yaz aylarında baskı bir miktar azalsa da akaryakıt harcamaları ağustosta yüksek seviyesini korudu. Bu dönemde akaryakıtın kart harcamalarındaki payı, geliri 100 bin doların altında olan tüketicilerde geçen yılın aynı ayına göre yaklaşık 0,75 puan arttı. Daha yüksek gelir grubunda ise artış yaklaşık 0,6 puan oldu.
Consumer Edge’in incelediği kategoriler arasında tüketici cüzdanındaki payı en fazla gerileyen alan market alışverişleri oldu. Mart-ağustos döneminde market harcamalarının payı, 2025’in aynı dönemine kıyasla 37 baz puan düştü. Bu gerileme, bir önceki yıl kaydedilen düşüşün iki katından fazla gerçekleşti.
Market payındaki düşüş tüm gelir gruplarına yayıldı ve 31 ila 42 baz puan arasında değişti. En belirgin gerileme, yıllık geliri 80 bin-100 bin dolar arasında olan tüketicilerde görüldü.
Consumer Edge, söz konusu verilerin doğrudan market alışverişlerinin azaldığı anlamına gelmediğine dikkat çekti. Analiz, harcama miktarından ziyade tüketici cüzdanındaki pay değişimini ölçüyor. Ayrıca market kategorisine Walmart gibi geniş ürün yelpazesine sahip perakendecilerde yapılan alışverişler dahil edilmiyor.
Bu nedenle ortaya çıkan değişim, tüketicilerin gıdaya daha az para harcamasından çok, alışveriş yaptıkları işletmeleri değiştirmesinden kaynaklanmış olabilir. Başka bir ifadeyle veriler, satın alınan gıda miktarındaki değişimi tek başına göstermiyor.
Restoran ve hizmet sektörüne ait bazı kategorilerde de cüzdan payı kaybı yaşandı. Ancak bu alanlardaki gerilemelerin çoğu, akaryakıt fiyatlarının mart ayında yükselmeye başlamasından çok daha önce ortaya çıktı ve gıda hizmetleri sektöründeki daha geniş kapsamlı sorunlarla ilişkilendirildi.
Yakıt maliyetlerinin tüketiciler üzerindeki baskısı, yalnızca doğrudan harcamalarla sınırlı kalmayabilir. Consumer Edge verilerine göre dizel fiyatları ağustosta sert biçimde yükseldi ve üretici malı fiyatlarındaki artışın üçte birinden fazlasını oluşturdu.
Taşımacılık maliyetlerindeki yükselişin ilerleyen dönemde gıda fiyatlarına da yansıması bekleniyor. Özellikle sık sevkiyat gerektiren veya soğuk zincirle taşınan gıda ve içecek ürünleri bu baskıya daha açık durumda. Bu nedenle tüketici bütçesi üzerindeki maliyet baskısının yakın gelecekte de sürmesi bekleniyor.
