Türkiye, Ev Sahipliği Oranında 39. Sırada Yer Alıyor

Ev sahibi olmak, birçok ülkede ekonomik güvenliğin ve başarı düzeyinin önemli bir göstergesi olarak değerlendiriliyor. Ancak, ülkeler arasındaki ev sahipliği oranları, yalnızca ekonomik durumu değil, aynı zamanda konut politikaları, finansman sistemleri ve kira piyasalarının gelişmişliğini de yansıtıyor. OECD’nin Sağlam Konut Verileri’ne dayanan son sıralama, ev sahipliği oranlarının büyük ölçüde Doğu Avrupa ülkelerinde yoğunlaştığını ve bu ülkelerin belirgin bir üstünlük sergilediğini ortaya koyuyor.

Türkiye OECD Ortalamasının Gerisinde

Türkiye, yüzde 55,7’lik ev sahipliği oranıyla 44 ülkenin yer aldığı listede 39. sırada yer alıyor. Bu oran, yüzde 70,1 olan OECD ortalamasının yaklaşık 14 puan altında kalıyor. Son yıllarda artan konut fiyatları, finansmana erişimdeki zorluklar, kentleşme ve genç nüfusun konut edinme imkanlarının azalması, Türkiye’deki ev sahipliği oranını olumsuz etkileyen başlıca faktörler arasında sayılıyor. Ancak, Türkiye’de mülkiyet kültürünün güçlü olması nedeniyle ev sahibi olma arzusu, hane halkları için hala önemli bir hedef olmayı sürdürüyor.

Zirvede Eski Sosyalist Ülkeler Var

Listede ilk 10 sırayı alan ülkelerin sekizi, mevcut veya eski sosyalist blok ülkelerinden oluşuyor. Bu durum, 1990’lı yıllarda devlet mülkiyetindeki konutların düşük bedellerle hak sahiplerine devredilmesinin uzun vadeli etkilerinin devam ettiğini gösteriyor. En yüksek ev sahipliği oranına sahip ülke yüzde 93,5 ile Slovakya olurken, onu Romanya (%92,8) ve Hırvatistan (%90,4) izliyor. Çin ise 1990’lı yıllarda gerçekleştirdiği kapsamlı konut reformlarıyla milyonlarca kamu konutunu özel mülkiyete devrederek yüzde 90’lık oranla dördüncü sırada yer alıyor.

Zengin Ülkelerde Düşük Ev Sahipliği Dikkat Çekiyor

Sıralama, yüksek gelir düzeyinin her zaman yüksek ev sahipliği anlamına gelmediğini de gözler önüne seriyor. Almanya (%41,0) ve İsviçre (%38,2) gibi ülkeler, listenin alt sıralarında yer alıyor. Bu ülkelerde güçlü kiralık konut piyasası, kiracı haklarının gelişmiş olması ve uzun vadeli kiralamanın cazip bir seçenek olarak görülmesi, ev satın alma eğilimini sınırlıyor. Benzer şekilde, Kanada, ABD, Avustralya, Fransa, Hollanda ve Güney Kore gibi gelişmiş ekonomiler de OECD ortalamasına yakın veya altında kalıyor. Bu durum, ev sahipliği oranlarında milli gelirden çok, konut politikalarının, mortgage sistemlerinin ve kira piyasasının yapısının belirleyici olduğunu ortaya koyuyor.

Türkiye İçin Temel Gündem: Konuta Erişim

Uzmanlar, eski sosyalist ülkelerdeki yüksek ev sahipliği oranlarının geçmişte uygulanan konut özelleştirme politikalarıyla ilişkili olduğunu belirtirken, Batı Avrupa’daki düşük oranların güçlü sosyal refah sistemleri ve gelişmiş kiralık konut piyasasıyla açıklanabileceğini ifade ediyor. Türkiye’de ev sahipliği oranının artırılabilmesi için uygun fiyatlı konut arzının çoğaltılması, uzun vadeli ve erişilebilir mortgage seçeneklerinin geliştirilmesi, ilk kez ev alacaklara yönelik desteklerin genişletilmesi ve konut üretimini teşvik eden planlama politikalarının önümüzdeki dönemde öncelikli konular arasında yer alması bekleniyor.