ABD’nin Silah Satışları Jeopolitik Riskleri Belirliyor

ABD’nin 2025’teki silah satışları, jeopolitik risklerle örtüşüyor. Müttefik ülkelere milyarlarca dolarlık satışlar yapıldı.

ABD’nin savunma ve dışişleri bakanlıklarının verilerine göre, 2025 yılı itibarıyla, özellikle yılın son çeyreğinde, ABD, Orta Doğu’dan Asya-Pasifik’e, Avrupa’dan Afrika’ya kadar geniş bir coğrafyada, müttefik ve ortak ülkelere milyarlarca dolarlık silah ve askeri teknoloji satışını onayladı. Bu satışlar, savaş uçakları, uzun menzilli füzeler, hava savunma sistemleri, insansız hava araçları, radar ve komuta kontrol altyapıları gibi yüksek maliyetli kalemleri içeriyor.

Satışlar, yalnızca silahların teslimatıyla sınırlı kalmamakta, aynı zamanda alıcı ülkeleri ABD savunma sanayisine bağımlı hale getirecek bakım, eğitim, yazılım ve uzun vadeli teknik destek anlaşmalarını da kapsamaktadır. ABD’nin silah ve askeri teknoloji satışı yaptığı ülkelerin haritası, dünya genelindeki krizlerin ve jeopolitik gerilimlerin yaşandığı güvenlik fay hatlarıyla büyük ölçüde örtüşmektedir.

Milyarlarca doları aşan bu satışlar, Trump yönetiminin küresel ve bölgesel krizleri diplomasi ve barış girişimleriyle değil, sistematik bir silah tedarik zinciri üzerinden yönettiği ve bir “savaş ekonomisi” oluşturduğu yönündeki tartışmaları yeniden gündeme taşımaktadır. Ancak ABD yönetimi, bu satışların müttefik ülkelerin savunma kapasitesini güçlendirmeyi, rakiplere karşı caydırıcılığı artırmayı ve mevcut güvenlik tehditlerine karşı denge sağlamayı amaçladığını savunmaktadır.

Orta Doğu

Orta Doğu’ya yönelik silah satışları, ABD’nin İran’ın nükleer programını zayıflatmaya yönelik politikaları ve İsrail’in Gazze Şeridi’ndeki askeri operasyonlarıyla paralel bir seyir izlemektedir. Bu çerçevede, 1 Mart 2025’te İsrail’e yaklaşık 3 milyar dolarlık silah satışına onay verildi ve yıl boyunca Tel Aviv’e destek devam etti. ABD Başkanı Trump, ayrıca 13-16 Mayıs 2025 tarihleri arasında gerçekleştirdiği Orta Doğu turunda Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri ile savunma işbirliği anlaşmaları imzaladı.

Bu anlaşmalar kapsamında, ABD ve Suudi Arabistan arasında silah alımı ve enerji işbirliği gibi konularda yaklaşık 600 milyar dolarlık bir anlaşma imzalanırken, Katar ile 1,2 trilyon dolarlık birçok alanda yatırım anlaşması yapıldı. Trump, Katar’ın ABD’den 42 milyar dolarlık askeri alım yapacağını ve Katar’daki Amerikan hava üssü el-Udeyd’in geliştirilmesi için 10 milyar dolarlık yatırım yapılacağını da belirtti. Ayrıca, BAE ile savunma sanayi ve enerji gibi alanları kapsayan 10 yıllık sürede 1,4 trilyon dolarlık bir yatırım taahhüdü içeren bir anlaşma imzalandı.

Washington yönetimi, 2 Aralık 2025’te Suudi Arabistan’a UH-60 Black Hawk, AH-64 Apache ve CH-47F Chinook helikopterleri için yaklaşık 500 milyon dolarlık yedek parça ve onarım hizmetleri ile havacılık eğitimi satışı onayladı. Lübnan’a ise 6 Aralık 2025’te 90,5 milyon dolarlık orta sınıf taktik araçların satışı yapılması öngörülmektedir.

Asya Pasifik Bölgesi

Asya-Pasifik bölgesindeki silah satışları, Çin-Tayvan gerilimi, Kore Yarımadası’ndaki gelişmeler ve Hindistan-Pakistan arasındaki anlaşmazlık gibi faktörlerle şekillenmektedir. 13 Kasım 2025’te Tayvan’a F-16 savaş jetleri ve C-130 Herkül kargo uçakları için 330 milyon dolarlık bir satış onaylandı. Bir hafta sonra, 20 Kasım 2025’te Hindistan’a Javelin Füze Sistemi ve GPS güdümlü Excalibur top mermileri ile ilgili ekipmanların satışı kabul edildi.

Güney Kore’nin hava savunma kapasitesinin güçlendirilmesi amacıyla 6 Aralık 2025’te 111,8 milyon dolarlık küçük ölçekli bombaların satışına onay verildi. Japonya’ya 16 Aralık 2025’te 100,2 milyon dolarlık Aegis deniz muharebe sistemlerine yönelik teknolojik destek ve 18 Aralık 2025’te Tayvan’a 10 milyar dolardan fazla değerde silah satış paketi duyuruldu.

Avrupa

Rusya-Ukrayna savaşıyla birlikte NATO ülkelerinin savunma stoklarını yenileme ihtiyacı, ABD’den yapılan silah alımlarını hızlandıran bir diğer önemli faktör olmuştur. ABD, yıl boyunca Ukrayna’ya askeri teçhizat ve silah satışı yapmayı sürdürmüştür. 27 Ağustos 2025’te Polonya’ya F-35 savaş uçağıyla ilgili 1,85 milyar dolarlık lojistik ve program desteği için olası satış onayı verildi. 17 Eylül 2025’te Hollanda’ya 570 milyon dolarlık gelişmiş orta menzilli füze sistemlerinin olası satışı onaylandı.

ABD, 6 Aralık 2025’te İtalya’ya 301 milyon dolarlık uzun menzilli seyir füzesi ve ilgili ekipmanların satışına onay verirken, Danimarka’ya 730 milyon dolarlık gelişmiş orta menzilli havadan havaya füze ile yaklaşık 3 milyar dolarlık entegre muharebe komuta sisteminin satışını onayladı. 23 Aralık 2025’te ise İspanya’ya 200 milyon dolarlık F-404 motor fanları ve ilgili ekipmanların olası satışına onay verildi.

Amerika Kıtası, Avustralya ve Afrika

ABD’nin silah satışları Amerika kıtası, Avustralya ve Afrika’daki ülkeleri de kapsamaktadır. 6 Ağustos 2025’te Avustralya’ya 404 milyon dolarlık uçak ekipmanı satışı onaylandı. 14 Ağustos 2025’te Nijerya’ya 346 milyon dolarlık mühimmat ve roketlerin satışı yapıldı. Ayrıca, 5 Aralık 2025’te Kanada’ya 2,68 milyar dolarlık hava saldırı silahlarının olası satışına onay verildi.